( كتاب دوم - بند 77 ) . همچنين در موقعى كه در ناحيه مصب نيل به سياحت مشغول بوده چون فصل كارهاى پرزحمت زارعين گذشته بوده و مؤلف شاهد اين اعمال پرمشقت آنان نبوده نتيجه گرفته كه زارعين اين ناحيه از اين حيث نسبت به زارعين نقاط ديگر رفاه بيشترى داشتهاند ( كتاب دوم - بند 14 ) . همچنين است قضاوتى كه مؤلف در بارهء شراب مصريان كرده . چون مؤلف قسمتهائى از مصر را كه در آن درخت مو وجود داشته و با ميوه آن شراب تهيه ميكردهاند نديده بوده و از طرف ديگر مى - دانسته كه از فينيقيه و يونان شراب به شهر نوكراتيس وارد ميكردهاند ( كتاب سوم - بند 6 ) چنين نتيجه گرفته كه تمام شرابى كه در مصر مصرف ميشده از خارج وارد ميشده و در سراسر اين كشور مطلقا درخت مو يافته نميشده است ( كتاب دوم - بند 77 ) .
موضوعى كه بايد در مطالعه جلد دوم تاريخ هردوت بدان توجه داشت اينست كه هردوت نيز مانند غالب مسافرين و سياحانى كه دور از موطن و كشور اصلى خود به سياحت ميپردازند و بعدا سياحتنامه خود را منتشر ميكنند بسيار علاقمند بوده كه با نقل مطالبى كه به نظر او بديع ميآمده و با عادات و رسوم مردمان كشور خود مباينت كامل داشته جلب توجه خوانندگان را بنمايد . به همين جهت است كه گاه مشاهده مىشود هردوت هنگام شرح تناقضاتى كه بين مردم مصر و مردم كشور او وجود داشته بيش از حد لازم قلمفرسائى كرده و گاه مطالب را تا حدى اغراقآميز جلوه داده است ( بند 35 و 36 از كتاب دوم ) . مثلا در يونان باستان مرسوم نبوده كه زنان در بازار و مغازهها به كسبوكار مشغول شوند ؛ ولى چون مورخ در مصر زنانى در بازار مشاهده كرده كه مشغول فروش كالاى خود بودهاند اين وضع استثنائى را تعميم داده و مدعى شده كه در مصر قاعده اينست كه زنان به كسبوكار ميپردازند . همچنين چون مردان را ديده كه در مصر به شغل بافندگى اشتغال داشتهاند نتيجه گرفته كه اين حرفه اختصاص به مردان داشته . و نيز مورخ شنيده بوده كه در مصر دختران نيز در رديف پسران مكلفند به معاش پدر و مادر خود كمك كنند ؛ ولى هنگام بيان اين مطلب براى اينكه بر جنبهء اعجاب آن بيفزايد
تاريخ هرودت ( فارسى ) — صفحة 68
مساهمون: هرودت
ص٦٨