كشته شدن تزار
دوشنبه 14 ، باران :
شنيده شد كه ديروز ، 13 ماه مارس 1881 ، در ساعت 2 بعدازظهر امپراتور روسيه الكساندر دوم به دست يك نيهيليست
Nihilist
كشته شد . اين امپراتور در سال 1818 بهدنيا آمده و در سال 1855 جلوس كرده و مدت 26 سال بر تخت بود ، و 63 سال داشت . پيش از اين بر روى هم 7 بار به جانش سوءقصد شده ، و از همه اينها جان بهدر برده بود ؛ اما اينبار سرانجام اجلش دررسيد .
مدير انگليسى و فرزندخوانده ژاپنى او
در ساعت 11 صبح به دعوت آقاى پيرسون
Pearson
انگليسى به ناحيه سوكوتارى رفتيم .
آقاى پيرسون مدير راهآهن است و مقر ادارهء او در محلّه حيدر پاشا در سوكوتارى است . يك [ جوان ] ژاپنى به نام ايتو سينوسكه ، اهل ايچينوميا در ايالت كازوسا [ استان « چيبا » ى كنونى ] ، در انگليس كه بود زير سرپرستى آقاى پيرسون درآمد ، و سپس با او به اينجا آمد . چون سينوسكه خردسال بود ، آقاى پيرسون او را مانند فرزند خود تربيت كرد و بار آورد . دعوت آقاى پيرسون از ما هم براى هموطن بودنمان [ با اين پسرخواندهاش ] بود ، و اين رابط ما را به هم نزديك كرد . روز 26 فوريه هم ما را دعوت كرده بود كه با قطار راهآهن به حومه شهر برويم . با آنكه ناخوش بودم دعوتش را قبول كردم ، و از ايستگاهى كه عازم شديم مسافت 45 كيلومتر طى طريق شد تا به آنجا رسيديم .
قصر متروك
از بقاياى قصر قديم « سراى » ديدن كرديم . اين قصر كه سپاهيان جنگهاى صليبى آن را ساختند و در ساحل خليج ازميد واقع است ، اكنون ويران شده و متروك است . در گذر چند هزار سال ، حصار قصر و جايگاه علامت دادن با آتش [ بر باروى آن ] نيم ويران شده و فرو ريخته است . گياه وحشى گوناگون همهجا روييده و در ميان اين گياهها گلهاى كوچك اينجا و آنجا شگفته بود . بر سنگ ديوارها خزه بسته و جاى پاى روباه و خرگوش بر زمين پيدا بود .
آواز پرندهاى به گوش نمىآمد . در چشمانداز بالاى سرمان ، مه در ميان شاخسار درختان انبوه شناور بود ، و در چشمانداز پايين پايمان ، امواج بستر دريا را چين و شكن انداخته و اينجا و آنجا دكلهاى سفاين سر به آسمان برداشته بود . اين منظره دلگير و غمانگيز بود .