شمال به جنوب حدود يك رى ژاپنى [ - 4 كيلومتر ] و از شرق به غرب حدود دو رى [ يك فرسخ و نيم ] است . شمار خانههاى اين شهر را حدود 7000 و جمعيت آن را حدود 000 ، 40 مىگويند . شيراز تا يكصد سال پيش پايتخت شاهان زند و شهرى پررونق بود ؛ اما پس از بنياد شدن سلسله قاجار پايتخت به تهران برده شد و امروزه شيراز حكومتنشين ايالت فارس است .
شيراز از شهرهاى بزرگ ايران به شمار مىآيد و 3 هنگ پيادهنظام در اينجا مستقر است . يك هنگ بنا به قاعده 800 سپاهى دارد و به 10 واحد تقسيم مىشود كه هر واحد 80 نفره زير فرماندهى يك سلطان است ؛ اما مىگويند كه اكنون هر هنگ 400 تا 500 سپاهى دارد .
دار الحكومه
امروز عصر قرار بود كه براى ديدن والى فارس به دار الحكومه برويم . همسفران هم سوار اسبهاى زينكرده و آراسته شدند و از اقامتگاهمان كه به راه افتاديم حدود سى و چهار - پنج سوار و فراش و مأمور ديگر در پيش و پسمان روانه شدند تا راه باز كنند يا بدرقهمان كنند ؛ گويى كه اعيان و اشراف قديم ژاپنيم كه به جايى مىرويم . در ميان راه از بازار گذشتيم و جلوى دار الحكومه رسيديم . اينجا قلعه مانندى برج و بارودار در درون شهر است . از دروازهء اين قلعه به درون رفتيم و مقابل عمارت اقامتگاه والى كه رسيديم يك دسته سرباز ديديم كه تفنگها را روى زمين به هم تكيه داده و چيده و خودشان نشسته بودند و استراحت مىكردند .
آنها به ديدنمان حركتى براى اداى احترام نكردند و فقط يك وكيل قشون و سه - چهار سرباز به صف ايستادند و با بلند كردن دست سلام دادند و فقط يك سرباز كه تفنگ داشت پيشفنگ كرد . از در عمارت كه وارد شديم و به پلگان خاكى رسيديم هم دو - سه سرباز ايستاده بودند ، و يكىشان پيشفنگ كرد و ديگران با بلند كردن دست اداى احترام كردند . به همين ترتيب در مسيرمان هفت - هشت بار قراولها و نگهبانان سراى حاكم سلام دادند . از پلگانى خاكى كه بالا رفتيم و به دست راست پيچيديم به عمارت اصلى رسيديم كه مانند قرائتخانهاى است به طول 9 و عرض 7 و ارتفاع 9 ذرع ، كه سه طرف آن ديوار يا در آمدوشد است ، و يك طرف ديگر كه رو به باغ دارد باز است و ستونهاى بزرگى به فاصله دارد . ديوارها و ستونهاى اين تالار همه آيينهكارى شده است . نقش و زينت جاهايى از آن ريخته بود . طرز و تركيب اين بنا برايمان بسيار عجيب بود . سقف اينجا آيينهكارى نشده و به جاى آن با نقاشى صحنههايى از نبردهاى حماسى زينت شده بود . فضا و نما چنان بود كه پندارى به معبدى بودايى وارد شدهايم .