فقهاى اماميّه به اين حكم عمل كردند ؛ زيرا در كتاب امام على عليه السلام آمده است ، و به همين جهت در اين تقسيمِ ديه اختلافى ندارند .
در جواهر الكلام مىخوانيم :
اگر همه دندانها از بين برود ، بىهيچ اختلافى ، ديه كامل به آن تعلّق مىگيرد . . . ظاهر عبارت شيخ طوسى در المبسوط اين است كه اين حكم اجماعى است ، بلكه به صراحت در التحرير حكايت شده است . . .
ديه بر 28 دندان تقسيم مىشود ، از الخلاف نقل شده كه اجماع شيعه و اخبارِ آنها همين است . . . در دندانهاى جلو 600 دينار [ شش هزار درهم ] ، حصه هر دندان 50 دينار [ پانصد درهم ] و دندانهاى عقب 400 دينار [ چهار هزار درهم ] ، حصه هر دندان كرسى 25 دينار [ دويست و پنجاه درهم ] . . . و اين تمام ديه است . . . « 1 »
اماميه اجماع كردهاند كه بر بيشتر از 28 دندان ، ديه دندانِ كامل نيست ؛ يك سوم ديه يا ارش يا مصالحه يا . . . جارى مىباشد . اين است معنا و مؤدّاى روايتى كه آشكارا بيان مىدارد كه اين حكم از كتاب امام على عليه السلام است .
امّا آنان كه به كتاب حضرت على عليه السلام دست نيافتند يا حكم را از آن برنگرفتند ، بسيار با هم اختلاف دارند و بر اساس نقلها و آرائشان ، مذاهب گوناگونى را در پيش گرفتهاند .
از عطا روايت شده كه گفت :
در دو دندان پيشين و دو رُباعى و دو نيش پنج شتر پنج شتر [ يعنى در هر كدام 5 شتر ] در باقى دو شتر ، دو شتر ( اين روايتِ دوم از عمر است ) « 2 » . . .
امّا روايتِ اول عمر ، تصريح دارد بر اينكه ديه در ديگر دندانها ( دندانهاى كرسى ) يك شتر است ، نه دو شتر « 3 » .
هامش
( 1 ) . جواهر الكلام 43 : 229 - 231 .
( 2 ) . مصنّف ابن ابى شيبه 5 : 366 ، حديث 26978 ؛ مصنّف عبدالرزّاق 9 : 345 ، باب الأسنان .
( 3 ) . مصنّف ابن ابى شيبه 5 : 367 ، حديث 26988 ؛ الموطّأ 2 : 861 ، حديث 1554 . نيز بنگريد به ، مصنّف عبدالرزّاق 9 : 347 ؛ المغنى 8 : 353 .