حجّاج بن يوسف از سوى امويان والى عراق شد . وى به دست جابر و گردن سهل بن سعد ساعدى و انس بن مالك مُهر زد . با اين كار ، مىخواست تحقيرشان كند تا مردم از آنها دورى گزينند و به حرف و حديثشان گوش ندهند « 1 » .
2 . اهل بيت عليهم السلام و تدوين
به تواتر ثابت است كه اهل بيت عليهم السلام تدوين را جايز مىدانستند . امام على عليه السلام با خط خودش و املاى رسول خدا صلى الله عليه و آله صحيفهاى را نوشت كه طول آن به هفتاد ذرع مىرسيد « 2 » .
دكتر رفعت فوزى عبدالمطّلب ، روايات اين صحيفه را - كه در ابواب فقه پراكندهاند - در كتابى گرد آورده و آن را صحيفة على بن أبى طالب عن رسول الله ،
دراسة توثيقيّة فقهيّة « 3 »
ناميده است .
هامش
( 1 ) . الاستيعاب 2 : 664 ، ترجمه 1089 ؛ اسُد الغابه 2 : 366 ، ترجمه سهل بن سعد .
( 2 ) . نگاه كنيد به : اعيان الشيعه 1 : 330 .
در « من لا يحضره الفقيه 4 : 418 ، حديث 5914 » از حسن بن فضّال از امام على بن موسى الرضا عليه السلام روايت شده كه فرمود : امام نشانههايى دارد ؛ او داناترين ، حاكمترين ، پرهيزكارترين ، بردبارترين ، شجاعترين ، بخشندهترين ، عابدترين . . . مردمان به شمار مىرود . نزد او صحيفهاى است كه نامهاى شيعيانش - تا روز قيامت - در آن ثبت مىباشد و نيز صحيفهاى كه اسمهاى دشمنانش تا روز قيامت در آن نوشته شده است .
نزد امام جامعه هست ، صحيفهاى كه طول آن به هفتاد ذرع مىرسد و آنچه را آدميان نياز دارند در آن گرد آمده است .
نزد امام جفر اكبر و جفر اصغر مىباشد ، كه پوست بز و قوچى است و در آن همه علوم حتّى بهاى يك خراش و يك تازيانه يا نيم و ثلث تازيانه ، در آن هست ؛ و نزد امام مصحف فاطمه عليهاالسلام است ( عيون اخبار الرضا عليه السلام 1 : 193 ، باب 19 ، حديث 1 ) .
( 3 ) . اين كتاب در سال 1406 ه - در حَلَب چاپ شد .