اهميتِ اين صحيفه بدان پايه است كه حضرت فاطمه زهرا عليها السلام به كنيزش فضّه ( آن گاه كه صحيفه را نيافت ) فرمود :
وَيْحَك ! أُطْلُبِيها ، فإنّها تَعْدِلُ عندي حَسَناً وحُسَيْناً « 1 » ؛
واى بر تو ! آن را بياب ، چراكه [ ارزش آن ] نزد من با حسن و حسينم برابرى مىكند !
اين اهتمام ، بى حساب و كتاب و ناشى از وابستگى ها و علاقه هاى شخصى نبود ، زيرا همطرازى اين صحيفه با دو ريحانه پيامبر صلى الله عليه و آله امرى است كه درنگ و تأمُّل فراوانى را مىطلبد ؛ چراكه علم نهفته در اين صحيفه برابرى مىكرد با علمى كه امام حسن و امام حسين عليه السلام از رسول خدا صلى الله عليه و آله داشتند ، و اين صحيفه براى مسلمانان ، همان نقشى را ايفا مىكرد كه امام حسن و امام حسينعليهم السلام براى امّت پيامبر صلى الله عليه و آله عهدهدار بودند .
اين رعايتِ فزاينده مكتب تعبّد را از مدوّنات - به طور كلّى - و از كتاب امام على عليه السلام به طور ويژه نزد « مكتب رأى و اجتهاد » نمىيابيم . ابوبكر كتابش را سوزاند ، عمر كتابهاى ديگران را آتش زد ، عثمان قرآنها را به آتش كشيد ، معاويه دستور داد كه حديث كم بر زبان آيد مگر حديثى كه در عهد عُمَر روايت شده باشد ، ديگر خلفا نيز بر همين رَويَّه بودند . بر خلاف اهل بيت عليهم السلام كه از آغاز تشريع اسلامى و نزول وحى تا زمانهاى متأخّر ، از تدوين بازنايستادند و در حفظ مدوّناتِ خود كوشيدند .
رسول خدا صلى الله عليه و آله حضرت على عليه السلام را به تدوين فرا خواند و به او فرمود :
آنچه را املا مىكنم بنويس !
حضرت على عليه السلام پرسيد : اى رسول خدا ، مىترسى از ياد ببرم ؟ !
پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود : نه ، از خدا خواستهام كه همه چيز را به خاطرت بسپارد و از يادت نبرد ، ليكن براى شريكانت تدوين كن !
حضرت على عليه السلام پرسيد : اى رسول خدا ، شركاى من كيانند ؟
هامش
( 1 ) . المعجم الكبير 22 : 413 ، باب ما أسندت فاطمة .