اين مفهوم ، در سخن اهل بيت عليهم السلام نيز آمده است و در خطبه حضرت فاطمه زهرا عليها السلام و كلمات آن حضرت - به صراحت - ديده مىشود .
شيخ محمّد حنفى در شرح الجامع الصغير « 1 » و در حاشيه شرح العزيزي ( 417 : 2 ) مىنويسد :
حديث العيبة ( عيبة علمى ) يعنى ظرفِ علم من و نگه دارنده آن ، على است ؛ چراكه آن حضرت شهرِ علم بود .
به همين جهت صحابه در حلّ مشكلات نيازمند او مىشدند ، و معاويه هنگام جنگ ، مشكلاتى را از آن حضرت پرسيد ، على آنها را پاسخ داد . گروهى گفتند : تو را چه مىشود ! سؤالاتِ دشمنِ ما را پاسخ مىدهى ؟
فرمود : همين شما را بس نيست كه او نيازمند ماست !
آن حضرت ، گرههاى دشوارى را كه عُمَر به آنها گرفتار آمد ، گشود ؛ عُمَر گفت : خدا مرا زنده در قومى نگذارد كه در آن ابوالحسن نباشد !
عُمَر از خدا خواست كه بعد از على زندگى نكند .
وى آن گاه ماجراهايى را ذكر مىكند كه « حديثِ لَطم » از آنهاست و طبرى آنها را در
الرياض النضرة
آورده است « 2 » .
مناوى در فيض القدير درباره « حديثِ عيبه » مىنويسد « 3 » :
هامش
( 1 ) . حاشية الحنفى على شرح الجامع الصغير 2 : 458 .
( 2 ) . الرياض النضرة 2 : 145 - 142 ( و در چاپ ديگر ، جلد 2 ، ص 196 - 197 ) .
( 3 ) . فيض القدير 4 : 357 .