به اين ترتيب ، روشن شد كه قصدِ رسول خدا از تأكيد بر عترت ، اين است كه مردم در مسائل اعتقادى و فقهى و در ديگر عرصههاى حيات ، به آنان رجوع كنند ؛ زيرا آل پيامبر و ذريّه او به سنّتِ آن حضرت آگاهند . پيامبر صلى الله عليه و آله از عاقبتِ امّت و انحراف آنها از طريق و سنّتش بيم داشت ؛ چراكه خلافت و پيامدهاى تعصّبات و قبيلهاى آن - خواه ناخواه - بر احكام تأثير مىگذاشت و مردم را از اهل بيت دور مىساخت و در نتيجه ، آنان از مصدر صحيح قانونگذارى اسلامى - كه همان سنّت نبوى است - دور مىماندند ؛ چنان كه امروزه شاهدِ آن هستيم .
اگر در احاديث پيامبر صلى الله عليه و آله و ائمّه عليهم السلام به دقّت بنگريم ، درمىيابيم كه بر جمله « ضلال » ( كه مقصود دور شدن از صراط مستقيم است ) تأكيد شده است .
ج در رزيّه يوم الخميس ، پيامبر فرمود :
ائتوني بدواة أكتب لكم كتاباً لَنْ تَضِلُّوا بعدي أبداً « 1 » ؛
دواتى برايم بياوريد تا كتابى برايتان بنويسم كه بعد از من هرگز گمراه نشويد .
ج در حجّة الوداع فرمود :
ما إن أخذتُم بهما لن تضلّوا « 2 » ؛
مادامى كه به قرآن و عترت دست آويزيد ، هرگز گمراه نخواهيد شد .
ج آن گاه كه عُمَر جوامعى از تورات را پيش پيامبر صلى الله عليه و آله آورد ، فرمود :
والذي نفسي بيده ، لو أنّ موسي أصبح فيكم ثمّ اتّبَعْتُموه وتركتموني لَضَلَلْتُم « 3 » ؛
سوگند به آن كه جانم به دست اوست ، اگر موسى هم اكنون زنده شود و به ميانتان آيد و شما او را بپيرويد و مرا واگذاريد ، البته گمراه خواهيد شد .
ج
هامش
( 1 ) . صحيح بخارى 4 : 1612 ، باب مرض النبى ووفاته ، حديث 4168 ؛ صحيح مسلم 3 : 1259 ، باب ترك الوصيّة ، حديث 1637 .
( 2 ) . مسند احمد 3 : 59 ، حديث 11578 ؛ سنن ترمذى 5 : 662 ، حديث 3786 ؛ المعجم الأوسط 5 : 89 ، حديث 4757 ؛ المستدرك على الصحيحين 3 : 118 ، حديث 4577 .
( 3 ) . مصنّف عبدالرزّاق 6 : 113 ، حديث 10164 ؛ مسند احمد 3 : 470 ؛ سنن دارمى 1 : 126 ، حديث 435 .