چون على اين حركت عثمان را ديد ، به حج و عمره - با هم - ندا داد « 1 » .
در مثالهاى پيشين ، گستره آنچه شيخين - و به ويژه عُمَر - بنيان نهادند ، هويداست . نكته شايان توجّه اين است كه عثمان و معاويه و عمرو عاص ، افزون بر عمل به سيره عُمَر ، بر آن تأكيد داشتند و اين ، به يك جريان براى سيره ابوبكر و عمر اشاره دارد و آن گاه كه مخالفتِ خط مشى خلفا ( و رأىگرايان در عهد پيامبر ) را با فقه امام على عليه السلام و پيروان نص محور او ( مانند ابن عبّاس ) مىنگريم ، اين امر بيشتر خود را مىنماياند .
معاويه به لَعن على و ابن عبّاس فرا خواند « 2 » ، و منصور عبّاسى به مالك گفت : « قول ابن عمر را برگير ، هرچند بر خلافِ على و ابن عبّاس باشد » « 3 » ، و حجّاج بر گردن سهل بن سعد ساعدى ( و ديگر دارندگان متون حديثى ) مُهر نهاد « 4 » .
اينها - همه - بر استمرار سيره عُمَر دلالت مىكند و تأكيدى است بر اينكه هركه بعد از او آمد ، پاىبند به سيرهاى بود كه از سوى ابوبكر و عُمَر پىريزى شد .
اكنون شواهد ديگرى را در اين زمينه مىآوريم :
ترك قرائت
در بدائع الصنائع آمده است :
هامش
( 1 ) . صحيح بخارى 569 2 ، حديث 1494 ؛ صحيح مسلم 2 : 897 ، حدي - ث 1223 ؛ زاد المعاد 2 : 113 .
( 2 ) . نگاه كنيد به : كتاب السنّة ( عمرو بن عاصم ) 2 : 602 ، حديث 1350 ؛ تاريخ يعقوبى 2 : 223 ؛ شرح نهج البلاغه 4 : 56 ؛ جواهر المطالب 2 : 227 .
( 3 ) . الطبقات الكبرى 4 : 147 .
( 4 ) . در تاريخ آمده است كه حجّاج - هنگامى كه به مدينه درآمد - اصحابِ رسول خدا را كوچك شمرد ؛ در دستِ جابر بن عبدالله و گردن انس بن مالك و سهل بن سعد با سُرب ( براى تحقيرشان ) مُهر زد .
نگاه كنيد به : تاريخ طبرى 3 : 543 ( حوادث سنه 74 ) ؛ الاستيعاب 2 : 664 ، ترجمه 1089 ؛ اسُد الغابه 2 : 366 ؛ تهذيب الكمال 12 : 189 .