چرا ميانِ حكمِ خروج منى و خون حيض ، در اعاده نماز ، فرق مىگذارند در حالى كه در هر دو غسل واجب است ؟ !
نيز چرا ميان « مَذى » و « بَول » و « منى » در غسل فرق مىگذارند و حال آنكه هر سه از يك مجرا بيرون مىآيند ؟ !
چرا نگاه به موى زن نامحرم حرام است و نگاه به صورتش مباح ؟
چرا صيد در حرم ، عمدى باشد ياخطايى ، حكمِ آن مساوى است ، و ميان قتلِ عمدى و سهوى انسان فرق مىباشد « 1 » ؟
آيا قياس ، مبتنى بر ظنّ نيست ؟ در حالى كه شارع از پيروى گمان نهى كرده است :
وَ لا تَقْفُ ما لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ . . .
« 2 »
؛
آنچه را به آن علم ندارى ، پيروى مكن !
. . . إِنْ يَتَّبِعُونَ إِلَّا الظَّنَّ وَ إِنَّ الظَّنَّ لا يُغْنِي مِنَ الْحَقِّ شَيْئاً
« 3 »
؛
( كسانى كه به معاد ايمان ندارند و ملائكه را مادَه مىنامند ) جز از ظن پيروى نمىكنند ، و ظن و گمان چيزى را از حق بسنده نمىكند .
آيا قياس بر اختلاف نگرشها در تعليل احكام ، مبتنى نمىباشد ؟ در حالى كه بين احكامِ شريعت تناقضى وجود ندارد .
وافى مهدى مىنويسد :
صحابه قياس را به كار گرفتند ، خلافت ابوبكر را براى پيامبر ( پس از وفات آن حضرت ) بر نيابتِ از پيامبر در نماز - در مرضِ اخيرش - قياس كردند و گفتند :
هامش
( 1 ) . مناظرات فى الشريعة الإسلامية بين ابن حزم و الباجى : 416 ( به نقل از الأحكام ، اثر ابن حزم ) .
( 2 ) . اسراء / 36 .
( 3 ) . نجم / 28 .