كوفه رفته بودند و فقط يكصد مرد « 1 » با او بودند ، مالك از مخنف بن سليم ازدى ، كه كارگزار خراج در سواحل فرات تا منطقه بكر بن وائل بود ، كمك خواست . مخنف پسرش عبد الله يا عبد الرحمن را با 50 تن به يارى او فرستاد . آنان در اوايل شب هنگامى به آنجا رسيدند كه مالك و يارانش به زحمت توانسته بودند تا آن هنگام حمله شاميان بر عين التمر را دفع كنند . شاميان تصور كردند نيروى كمكى زيادى از دشمن در راه است و عقب نشستند . مالك آنان را تحريض به جنگ كرد و يكى از ياران او و سه نفر از شاميان كشته شدند . روايت شده كه على عليه السّلام عدى بن حاتم طايى را به تعقيب نعمان فرستاد و او تا قنسرين به دنبال آنان رفت و از آنجا برگشت . « 2 »
در زمانى ديگر معاويه زهير بن مكحول عامرى كلبى - از بنى عامر اجدر كلبى - را به صحراى سماوه در غرب فرات فرستاد كه از آنان زكات بستاند . بيشتر صحرانشينان اين ناحيه از كلبيان بودند و معاويه ، كه پيوندى سببى با كلبيان داشت ، اميدوار بود كه آنان را زير يوغ حكومت خود درآورد . هنگامى كه على عليه السّلام از اين حركت او آگاه شد سه نفر به نامهاى جعفر بن عبد الله اشجعى و عروة « 3 » بن عشبه كلبى از بنى عبد ودّ و جلاس بن عمير از بنى عدى بن جناب كلبى را فرستاد و جلاس كاتب او بود و نام كسانى از كلبيان و بكر بن وائل را كه در اطاعت على عليه السّلام بودند و به او زكات مىپرداختند مىنوشت . آنان در سرزمين كلب به زهير برخوردند و ميانشان جنگى سخت درگرفت زهير لشكر على عليه السّلام را منهزم ساخت . جعفر بن عبد الله به شهادت رسيد و جلاس گريخت . ابن عشبه به نزد على عليه السّلام بازگشت . على عليه السّلام او را متهم كرد كه ترسيده و از قوم خود كلبيان جانبدارى كرده و گريخته است و در حالت خشم او را با درّهاش زد . در واقع زهير پس از پيروزى بر ابن عشبه او را بر اسب خود نشانده بود . چون ابن عشبه على عليه السّلام را ترك كرد و به نزد معاويه رفت على عليه السّلام دستور داد خانهاش را خراب كنند . جلاس سرانجام به كوفه بازگشت در
هامش
( 1 ) به نقل ثقفى فقط 30 نفر همراه او بودند [ * ثقفى ( الغارات ، ص 449 ) نقل كرده است « فلم يك بقى معه الا مائة او نحوها » و بلاذرى ( انساب ، ج 2 ، ص 446 ) نوشته است : « بها مالك بن كعب فى مائة و قد كان فى اكثر منها » و معلوم نيست نويسنده رقم 30 نفر را از كجا آورده است . ]
( 2 ) بلاذرى ، انساب ، ج 2 ، ص 445 - 448 ؛ طبرى ، ج 1 ، ص 3444 ؛ ثقفى ، الغارات ، ص 445 - 459 .
( 3 ) در روايت ثقفى به جاى عروة ، عمرو نقل شده است ( الغارات ، ص 463 ) .