متأخرى هستند كه معتقدند مشاجرهاى را كه ابو الكنود نقل كرده است احتمالا در اوايل سال 38 و پيش از شورش ابن حضرمى اتفاق افتاده است . آن دو مىخواستند به اين نتيجه برسند كه ابن عباس در آن زمان قاطعانه نقض عهد كرد و روايتى كه حكايت از حكومت او بر بصره بعد از اين تاريخ دارد اخبارى نامعتبر است وچيا واله يرى اشاره مىكند كه او بعدا ، مدتى بعد از عهدشكنى با على عليه السّلام ، به بصره آمد و بيت المال را خالى كرد . « 1 » و اين نظرى است كه دفاع از آن ممكن نيست .
معاويه چند ماه بعد از دستيابى بر مصر ، عبد الله بن عامر حضرمى ، غلام آزاد شده امويان ، را به بصره فرستاد كه حكومت على عليه السّلام را در آنجا تضعيف كند و شهر را به جانبدارى از معاويه در آورد . موانعى كه بر سر راه على عليه السّلام قرار گرفته بود سبب شد كه در همه جا كار عثمانيان بالا گيرد و زمانى فرا رسيد از شهرى كه از فتنه عايشه سخت پشتيبانى كرده بود آزمايشى به عمل آيد . معاويه به ابن حضرمى گفت كه بيشتر مردم بصره در نفرت امويان از قتل عثمان سهيماند و كينه على عليه السّلام را به خاطر كشتههايى كه به دست او دادهاند در دل دارند و در پى كسى هستند كه آنان را در طلب خون عثمان بسيج كند . معاويه به او دستور داد كه در ميان قبايل مضر فرود آيد و از ربيعه حذر و با ازد دوستى كند كه جز اندكى از آنان همگى با او خواهند بود و اين تعداد اندك نيز با او مخالفت نخواهند كرد . « 2 » حركت ابن حضرمى به علت علامات نجومى شب قبل از حركت كه معاويه آن را ناخوش مىداشت به تعويق افتاد . در اين مدت معاويه نامهاى به عمرو عاص در مصر نوشت و رأى او را جويا شد . عمرو عاص با شور و شوق نظر او را تأييد كرد كه در اين مورد درك سياسى معمول او بر خطا بود .
ابن حضرمى به پيروى از دستور معاويه بر بنى تميم وارد شد . بنى مجاشع ، كه پيشتر
هامش
( 1 ) « درگيرى بين على و معاويه » ، ص 77 - 78 ؛ « عبد الله بن عباس » ، دائرة المعارف اسلام ، طبع دوم .
( 2 ) ثقفى ، الغارات ، ص 375 ، بلاذرى ، انساب ، ج 2 ، ص 423 . ناقل روايت ثقفى ، عمرو بن محصن است كه در راه بصره همراه ابن حضرمى بود ، اندكى بعد از ورود او به بصره از او جدا شد ، و شايد به نزد معاويه بازگشت . البته او عمرو بن محصن بن عمرو نجّار انصارى نيست كه پسرش ابو عمره بشير از شيعيان نامدار على عليه السّلام بود و در جنگ صفين كشته شده [ و در واقعه ابن حضرمى حضور نداشت ] احتمالا او عمرو بن محصن بن حرثان اسدى برادر عكّاشه بن محصن هم پيمان بنى عبد شمس است . ( رك ، ابن سعد ، اصابه ، ج 5 ، ص 14 و ج 4 ، ص 256 ) . ثقفى ( الغارات ، ص 510 ) روايتى از او در مورد حج سال 39 نقل كرده است .