داشتى ، پدرت ( ابو سفيان ) را فراموش مىكردى . دربارهء ابن سلمه بايد بگويم كه بلندمرتبهتر از او را نتوان يافت ، و جهاد براى من خوشايندتر است از حكومت . دربارهء افضل بودن على نسبت به معاويه ، حتى دو نفر در اين مورد اختلاف نظر ندارند . دربارهء رضاى امروزتان بر شام ، ديروز هم بر آن رضا داديد ، امّا ما نپذيرفتيم . دربارهء اين سخنت كه هيچ مردى در شام جدىتر از على عليه السّلام در جنگ يافت نمىشود و هيچ مردى در عراق در جدّيت با على عليه السّلام برابرى نمىكند ، شايسته است كه چنين باشد ، زيرا على عليه السّلام با يقين خود پيش مىرود ، و معاويه با شك خود درمىماند ؛ نيّت اهل حق بهتر از تلاش اهل باطل است . و امّا دربارهء ادعايت كه « شما نسبت به معاويه در مقايسه با ما نسبت به على فرمانبرتريد به خدا سوگند ، وقتى سكوت مىكند از او پرسش نمىكنيم ، و وقتى سخن مىگويد با او مخالفت نمىورزيم . امّا دربارهء كشتن عرب ، خداوند كشتن و پيكار كردن را مقرر داشته است . و هر كه به حق كشته شود به سوى خدا مىرود » . در اين هنگام عتبه خشمگين شد و به جعده ناسزا گفت . جعده پاسخ نداد و بازگشت . سپس هر دو آمادهء نبرد شدند . عتبه همه اسبان و مردان خويش را گرد آورد و همراه با عدهاى از مردان سكون ، ازد و صدف پيش رفت . جعده نيز با همهء ساز و برگ خود آماده شد . آنان با يكديگر روياروى شدند و سپاهيان مدتى ايستادگى كردند . جعده خود در آن روز جنگيد . امّا عتبه بيمناك شد ، سوارانش را رها كرد و بسرعت نزد معاويه گريخت . نجاشى و اعور شنى در هجو او و مدح جعده فرصتى عالى يافتند . « 1 »
نوبت به عمرو عاص رسيد كه ، در مقام فرمانده سواره نظام شام ، بر رهبرى كل جنگ شاميان نظارت و گهگاه در جنگ دخالت كند . او با احتياط لازم چنين كرد ، امّا تمايز شخصى قابل توجّهى از وى مشاهده نشد . وقتى كه او فرماندهى مردان حمير و يحصب را در برابر اشتر به عهده گرفت ، اشتر با نيزه خود بر صورتش كوفت . نقاب صورتش او را حفظ مىكرد ، لذا زخمى نشد ؛ امّا چون ضربه او را گيج كرده بود دست به صورت خويش نهاد و به اردوگاه بازگشت . جوانى از يحصب به سوى وى شتافت ، پرچم را از دستش گرفت و از حمير خواست كه ايستادگى كند . اشتر فرزندش ابراهيم را فرا خواند و گفت : « پرچم را بگير ، هر جوانى در مقابل يك جوان » . دو مرد جوان با يكديگر روياروى
هامش
( 1 ) منقرى ، وقعة صفين ، ص 462 - 466 .