بدون تعرّض به سال « 1 » وصاحب عدد قويّه بيستم شباط را نقل كرده بدون تعرّض به سال وسال 908 را نيز نقل نموده بدون تعرّض به ماه ! « 2 »
وحافظ ابرو بيستم نيسان از سنهء 883 ضبط كرده وآن تقريبا مطابق است با سنهء 52 قبل از هجرت . واللّه أعلم بحقائق الأمور .
4 . تاريخ مسيحي
در سنهء 54 مطابق است با 11 ماه از سنهء 570 ناقصهء قيصريّه ودر سنهء 53 با اوّل ماه مه از سنهء 571 ناقصه .
وتفصيل اختلاف قيصرى وگريگوارى ، خارج از وظيفهء اين رساله است . وابتدأ تاريخ گريگوارى از سنهء 1582 ناقصهء مسيحيّه است كه در آن سال ده روز بر پنجم ماه نوامبر افزوده ، پنجم ماه را پانزدهم حساب كردند ودر هر 128 سال تقريبا يك روز بر تفاوت دو تاريخ مىافزايد . چنانچه در اين أوقات به سيزده روز رسيده وقبل از سنهء 1582 تاريخ قيصرى معمول است ، چنانچه اوّل هجرت را با 16 ژوليه از سنهء 622 ناقصهء مسيحيّه مطابق دانند نه با 26 ماه مزبور .
وصاحب زيج طغيانى را در تطبيق هجرى ومسيحي كلامي است كه تعرّض بر آن را موقعى نيست .
وآنچه صاحب روضة الأحباب نقل كرده كه ميانهء ولادت وحضرت عيسى 600 بوده ، غلط بيّن است .
5 . بعضي از مورّخين ، تعرّض بر تطبيق با تاريخ فرسى نيز نموده ، اسمى از ماه آن فقط بردهاند ، چنانچه گذشت . ولى چون فرسى موجود مؤخّر از هجرت است وقبل از آن كبيسه آن مختل ومبدأش نيز مجهول است ؛ زيرا كه فرس در جلوس هر پادشاهى تجديد تاريخ مىكردهاند ، لهذا تعرّضى بر آن نشد .
تذييل : بعد از فراغت از أصل مقصود كه اثبات جمعه هفدهم ربيع الاوّل بود ،
هامش
( 1 ) . مناقب ابن شهرآشوب ، ج 1 ، ص 149 .
( 2 ) . العدد القوية ، ص 111 .