در مدّت عمر آن حضرت وسن مبارك در وقت بعثت ، اطناب است . هركه خواهد به كتاب الخميس وسيرهء حلبيّه رجوع نمايد . « 1 »
فصل چهارم : در تطبيق با تواريخ عمومى
1 . تاريخ هبوطى
ميانهء مورّخين اختلاف شديد در تاريخ هبوطى هست . هركس تفصيل آن خواهد به تاريخ أبو الفداء رجوع نمايد . وآنچه مورّخ مزبور بعد از تحقيقات زياد اختيار كرده ، آن است كه قصّهء فيل وتولّد در سال 6163 ( شش هزار ويكصد وشصت وسه ) از تاريخ هبوطى واوّل هجرت مطابق است با سال 6216 ( شش هزار ودويست وشانزده ) وتفاوت اين دو ، 53 سال است . « 2 »
ومصطفى بن عبد اللّه اسلامبولى صاحب كشف الظنون المتوفّى سنهء 1066 در تقويم التواريخ « 3 » وسپهر مرحوم در ناسخ التواريخ همين رأى را اختيار كرده ، تبعيّت از أبو الفدا نمودهاند . « 4 » وصاحب نقد التواريخ رفعت أفندي كه تاريخ از اوّل هبوط تا 1295 هجرى را نوشته ، در حقيقت تابع أبو الفداست ، الّا اينكه قصّهء فيل وتولّد را در سنهء 64 به تفاوت يك سال از گفتهء أبو الفدا نوشته ودر اوّل هجرت مطابق است وبه گفتهء أو تفاوت 52 سال مىشود .
ومرا در اين باب اشكالى است وآن اين است كه سنين تاريخ هبوطى ، همه شمسي است ومدّت أقامت حضرت رسول صلّى اللّه عليه واله وسلّم در مكّه همه با سنين قمريّه محسوب مىشود . واگر مدّت أقامت را 53 سال قمري دانيم با 53 سال شمسي يك سال وچند ماه تفاوت خواهد كرد . پس 53 سال قمري را بر 6163 شمسي افزودن صحيح نخواهد بود .
واگر خود أبو الفدا تصريح نكرده بود بر فاصلهء ميانهء مولد وهجرت ، كه 53 سال
هامش
( 1 ) . الخميس ، ج 2 ، ص 166 ؛ سيرهء حلبيّه ، ج 1 ، ص 363 .
( 2 ) . تاريخ أبو الفداء ، ج 1 ، ص 130 و 132 .
( 3 ) . تقويم التواريخ ، ص 36 .
( 4 ) . ناسخ التواريخ ، ج 1 ، ص 8 .