7 . سعيد پاشا در تاريخ تركى خود مسمّا به مرآة العبر ورود أبرهة بر كعبه را 54 سال قبل از هجرت گرفته وتولّد را پنجاه روز بعد از وقعهء فيل . « 1 »
ودر كتاب دويم ، قسم اوّل ، ولادت با سعادت را روز دوشنبه 12 ربيع الاوّل واوّل نيسان رومى بعد از پنجاه روز از وقعهء فيل نوشته « 2 » وعمر مبارك را در همين قسم ، شصت وسه سال تمام گرفته . « 3 »
واز اين قرار معلوم مىشود كه سال ولادت را كه 54 قبل از هجرت نوشته مقصودش 54 ناقصه است وچون تعيين شهر وايّام نكرده 53 تامه ودو ماه وچند روز را 54 ناقصه حساب نموده .
وكلام مسعودى را كه در مروج الذهب گفته ، سابقا نقل كرديم كه ولادت را در هشتم ربيع الاوّل بعد از وقعهء فيل به پنجاه روز وآمدن أصحاب فيل را در روز دوشنبه هفدهم محرّم از سنهء هشتصد وهشتاد ودو اسكندرى تعيين كرده وذكر كلام مسعودى در اين باب به مناسبت مورّخ بودن أو است وذكر كلام ساير مورّخين كه در نقل تواريخ همه تابع همديگر هستند ، ضرورتي ندارد . وجامعترين أقوال ، از آن كتاب الخميس تأليف شيخ خسين بن محمّد بن الحسن الديار بكرى است كه وفاتش در حدود سنهء 966 نهصد وشصت وشش بوده وكتاب انسان العيون معروف به سيرهء حلبيّه « 4 » است ، تأليف علي بن برهان الدين حلبى شافعي المتوفّى سنهء 1044 كه از دو سيرهء حلبيّه نبويّه ، يكى تأليف أبو الفتح اندلسى وديگرى را شمس الدين سامى ، تأليف كرده وجامعتر از كتاب الخميس است . وعلّامهء نوري نيز أقوال أهل سنّت را از اين كتاب نقل نموده .
صاحب خميس در ضمن ذكر قصّهء ابرههه گويد مترجما :
روايت شده كه چون محرّم سال هشتصد وهشتاد وسه شد از تاريخ ذو القرنين وگذشته بود چهل ودو سال از سلطنت نوشيروان وپيغمبر صلّى اللّه عليه واله وسلّم در آن زمان در
هامش
( 1 ) . مرآة العبر ، ج 1 ، ص 250 .
( 2 ) . همان ، ج 2 ، ص 23 .
( 3 ) . همان ، ج 2 ، ص 268 .
( 4 ) . سيرهء حلبيّه ، ص 86 - 128 .