اشكالها و پاسخها
گفتيم كه با خبر واحد معتبر ، مىتوان به عمومات و آيات كلى قرآن تخصيص و تبصره زد ولى گروهى از علما كه با اين نظريه مخالف مىباشند ، امور چندى را مانع از اين عمل مىدانند ، در صورتى كه هيچيك از آنها نمىتوانند مانع تخصيص باشد . اينك آن موانع را در اين جا مىآوريم و به پاسخ آنها مىپردازيم :
1 - مىگويند : قرآن قطعاً گفتار خداست و بدون شك و ترديد تمام آن از سوى خدا نازل شده است ولى خبر واحد نه صدورش از معصوم قطعى است و نه مطابق بودن مضمون آن با واقع ، مسلم و ثابت است زيرا احتمال مىرود كه راوى در نقل آن ، اشتباه مرتكب شده باشد و از طرف ديگر عقل جايز و روا نمىداند كه به خاطر يك دليل ظنى و گفتارى كه احتمال خطا و اشتباه در آن مىرود ، از يك مدرك قطعى و يقينآور دست برداشت .
پاسخ : گرچه صدور قرآن قطعى است و شك و ترديدى در آن نيست ولى مفهوم كلى عمومات قرآن و منظور بودن آن ، قطعى نيست و اينكه عمل كردن به عمومات قرآن واجب مىباشد ، به اين دليل است كه كليت و عموميت ، در بعضى از آيات قرآن از ظاهر آن استفاده مىشود و روش هميشگى عقلا و عرف مردم هم هميشه به اعتبار و حجيت ظاهر كلام ، جريان دارد و شارع نيز آنان را از اين روش معمول منع و جلوگيرى نكرده است .
ولى اين روش كه عقلًا در موضوع حجيت ظواهر كلام دارند ، به مواردى اختصاص دارد كه سخن و يا دليل ديگرى بر خلاف ظاهر آن كلام وجود نداشته باشد اگر يك علامت و دليل متصل و يا منفصلى بر خلاف آن در ميان باشد ، در اين صورت بايد از آن ظاهر صرفنظر نمود و بر طبق همان دليل و يا علامت عمل كرد .
با اين حساب ، اگر روايت و خبرى كه با دليل قطعى حجيت و اعتبار آن ثابت شده است ، بر خلاف عموميت ظاهر يك آيه به دست ما رسد ، ناچاريم كه از