تخطي إلى المحتوى الرئيسي

بيان در علوم و مسائل كلى قرآن ( فارسى ) — صفحة 696

مساهمون:

ص٦٩٦
خبر در ميان نيست . اين حقيقتى است كه فصول و مسائل زيادى از آن منشعب مىگردد و پاسخگوى اشكالات و اعتراضات زيادى مىباشد و بايد خوانندهء عزيز ، آن را هميشه در مد نظر بدارد .

تخصيص قرآن با خبر واحد

خبر واحد كه با دلائل محكم و قطعى حجيت و اعتبار آن ثابت شده است ، آيا مىتواند مخصص عمومات قرآن باشد ؟ به عبارت ديگر : آيا تخصيص زدن عمومات قرآن با خبر واحد معتبر ، صحيح و روا است ؟ اكثر دانشمندان به اين سؤال پاسخ مثبت مىدهند و تخصيص آيات قرآن را با خبر واحد معتبر جايز مىدانند ، ولى عده‌اى از علماى اهل سنت در اين مسئله نظر مخالف دارند كه بعضى از آن‌ها به طور كلى تخصيص قرآن را با خبر واحد صحيح نمىدانند ولى « عيسى بن ابان » مىگويد اگر عموميت آيه‌اى قبلًا با يك دليل قطعى ديگر تخصيص خورده باشد ، مىتوان آن را با خبر واحد هم تخصيص زد و در غير اين صورت درست نيست . « كرخى » مىگويد : اگر عموميت آيهء قرآن با يك دليل جداگانه و غير قرآنى قبلًا تخصيص پذيرفته باشد ، با خبر واحد نيز قابل تخصيص خواهد بود . « قاضى ابوبكر » نيز در اين مسئله توقف كرده و نفياً و اثباتاً نظريه‌اى نداده است . نظر ما در اين مسئله اين است كه خبر واحد واجد شرايط اعتبار ، حجيت قطعى و مدركيت حتمى دارد و مىتوان عمومات قرآن را با چنين خبرى تخصيص زد زيرا مقتضاى اعتبار و حجيت هر دليل و گفتار معتبر اين است كه در صورت نبودن رادع و مانع ، در هر مورد بايد از آن پيروى شود و مفهومش مورد عمل عموم قرار گيرد .