زيرا درحالىكه عقل از راه حسن و قبح امور عاجز و زبون باشد ، تخلف از عادت و وعده را نيز بر خداوند محال و ناروا نخواهد دانست .
2 - گذشته از آن ، پى بردن به اين عادت و روش خداوند كه در دست دروغگويان معجزه ظاهر نمىكند ، موقوف بر اين است كه پيامبران گذشته را كه همگان داراى معجزه بودند در ادعايشان صادق و راستگو بدانيم .
ولى كسانىكه با چشم انكار و يا ترديد به آنان مىنگرند از هيچ راهى نمىتوانند يقين و باور كنند كه خداوند هميشه معجزه را در دست راستگويان ظاهر مىسازد . درنتيجه به نظر آنان اعجاز يك دليل قابل اعتبار و اطمينانبخش براى اثبات نبوت نخواهد بود .
3 - اشكال سومى كه به گفتار « ابن روزبهان » متوجه مىباشد اين است : وقتى كه از نظر عقل انجام دادن عملى با ترك آن مساوى باشد و عقل نتواند بر حسن و يا قبح آن حكم نمايد ، چه مانعى دارد كه خداى قادر و توانا - خدايى كه در برابر اعمالش هيچگونه مسئول و مؤاخذ نيست - روش و عادت خويش را تغيير دهد و همانطور كه معجزه را به افراد راستگو داده بود ، در اختيار افراد دروغگو و حقهباز نيز قرار دهد .
4 - چهارمين اشكال بر پاسخ « ابن روزبهان » اين است كه : روال و عادت از امور و پديدههايى است كه در اثر تكرار بهوجود مىآيد ، تكرار عمل نيز محتاج به مرور زمان مىباشد . بنابراين ، نبوت نخستين پيامبر را كه قبل از به وجود آمدن
اين عادت بود ، به چه دليل مىتوان اثبات كرد ؟
ما در آينده به گفتار اشاعره بيشتر خواهيم پرداخت ، ضعف و فساد گفتار آنان را به يارى خدا برملا خواهيم ساخت .
بيان در علوم و مسائل كلى قرآن ( فارسى ) — صفحة 66
مساهمون: السيد الخوئي
ص٦٦