بر اين نظريه با روايات محمّد بن بشار استدلال مىكنند كه از ابى قلابه نقل مىكند كه مىگفت : از رسول خدا ( صلى
الله عليه و آله و سلم ) به من چنين رسيده كه قرآن با هفت حرف نازل شده است كه عبارتند از : امر ، زجر ، ترغيب ، ترهيب ، جدل ، قصص و مثلها . « 1 »
جواب اين نظريه نيز از آنچه در پاسخ نظرى قبلى بيان گرديد ، روشن مىشود .
چهارم : لغتهاى فصيح
گروه ديگر مىگويند : « منظور از حروف هفتگانه همان لغتهاى فصيح عرب است كه در تمام قرآن پخش گرديده و هر قسمتى از قرآن با لغت يكى از قبايل فصيح هفتگانه عرب نازل شده است و اين قبايل عبارتند از : قريش ، هذيل ، هوازن ، يمن ، كنانه ، تميم و ثقيف » . اين نظريه به عدهاى از علما نسبت داده شده است كه از جملهء آنها است : بيهقى ، ابهرى و صاحب قاموس .
پاسخ : اين نظريه نيز از جهاتى مردود مىباشد زيرا :
1 - روايتهاى گذشته حروف هفتگانه را به معناى ديگرى تفسير مىكنند كه با اين معنا سازش ندارند .
2 - تأويل نمودن حروف هفتگانه به لغات هفتگانه با آنچه از عمر نقل شده است ، منافات دارد كه او مىگفت كه : قرآن تنها با لغت « مضر » نازل شده است . « 2 » باز وى قرائت ابن مسعود را كه جمل « حتى حيت » را « عتى حين »
مىخواند ، انكار نمود و به وى نوشت كه قرآن با لغت « هذيل » نازل نگشته است و بايد لغت « قريش » را به مردم ياد بدهى نه لغت هذيل را . « 3 »
هامش
( 1 ) . تفسير طبرى 1 / 24
( 2 ) . تبيان 64
( 3 ) . تبيان 65 .