نفر با حروف و وجوه هفتگانه قرآن موافق باشد ؟ ! آيا اين مطلب انحراف از مسير حقيقت و عدالت نيست و اساساً چه دليلى مىتواند آن را تأييد كند ؟ آيا گفتار و دستورى در اين مورد از رسول خدا ( صلى الله عليه و آله و سلم ) وارد گرديده است و چگونه مىتوان اين قرائتها را همان حروف و وجوه هفتگانه دانست ؟ در صورتى كه « كسائى » در دوران مأمون به صف قاريان وارد گرديده است و قبلًا يعقوب حضرمى را هفتمين قارى بهحساب مىآوردند و در سال 300 هجرى بود كه ابن مجاهد ، كسائى را به جاى يعقوب حضرمى گذاشت ! ! « 1 »
شرف مرسى مىگويد : " بيشتر افراد بىاطلاع گمان مىكنند كه منظور از حروف هفتگانه همان قرائتهاى هفتگانه است ولى اين يك جهالت و نادانى زشتى ، بيش نيست . « 2 »
قرطبى مىگويد : بيشتر علماى ما مانند داودى و ابن ابى سفره و غير آنها مىگويند : اين قرائتهاى هفتگانه همان حروف يا سبكها و وجوه هفتگانهء قرآن است كه صحابه در انتخاب هر يك از آنها مختار بودند زيرا چنانكه ابن نحاس و ديگران نيز گفتهاند ، حروف و وجوه هفتگانه در واقع تنها به يك وجه و طريق و به يك حرف برگشت دارد و آن هم همان است كه عثمان قرآن را طبق آن جمعآورى نمود ، ولى قرائتهاى هفتگانه را همان علماى علم قرائت از پيش خود درآوردهاند . « 3 »
ابن جزرى نيز توهم كسانى را كه خيال مىكنند ، روشها و سبكهاى هفتگانهاى كه قرآن برطبق آن نازل گرديده و تا قيامت باقى است ، باطل دانسته و چنين مىگويد :
هامش
( 1 ) . تبيان 82
( 2 ) . تبيان 61 .
( 3 ) . تفسير قرطبى 1 / 46 .