مىگويند : از اين آيات روىهمرفته چنين استفاده مىشود كه مشركان از رسول خدا ( صلى الله عليه و آله و سلم ) معجزههايى درخواست نمودند ولى او از آوردن آنها امتناع ورزيد و از انجام چنين عملى اظهار عجز و ناتوانى نمود و گفت : كه من بشرى بيش نيستم :
« قُلْ سُبْحَانَ رَبِّى هَلْ كُنتُ إِلَّا بَشَراً رَسُولًا »
و بشر هم از انجام اينگونه اعمال عاجز و ناتوان است . از اينجا روشن مىشود كه پيامبر اسلام ( صلى الله عليه و آله و سلم ) جز
قرآن معجزهء ديگرى نداشته است .
پاسخ : اين گفتار پاسخهاى مختلفى دارد كه اينك به قسمتى از آنها اشاره مىگردد :
1 - معجزاتى كه در اين آيه نام برده شده ، مورد تقاضاى مشركين بوده و از سنخ همان معجزات اقتراحى است كه مشركين در مقام عناد و لجاجت بعد از اتمام حجت و روشن شدن حق ، اين معجزات را از پيامبر ( صلى الله عليه و آله و سلم ) درخواست نمودهاند و وضع معجزات اقتراحى هم در ذيل آيهء قبلى توضيح داده شد .
بنابراين ، اين آيه نيز مانند آيهء قبلى مربوط به آيات و معجزات اقتراحى است كه مشركين در مقام لجاجت و بهانهجويى از پيامبرانشان درخواست مىكردند ، نه از قبيل معجزات ابتدايى است كه پيامبران در مقام اثبات نبوتشان و ارشاد مردم مىآوردند زيرا :
اولًا : آنان تصديق پيامبر ( صلى الله عليه و آله و سلم ) را بر يكى از امور نامبردهء پيشنهادى خودشان موقوف مىساختند و اگر واقعاً در مقام عناد با حق نبودند ، لازم بود به هر معجزهاى كه دليل بر صدق پيامبر ( صلى الله عليه و آله و سلم ) باشد ، اكتفا نمايند و با همان معجزه او را تصديق كنند و در اين امر ، معجزات پيشنهادى ، خصوصيت و امتيازى نسبت با ساير معجزات ندارد .
ثانياً : آنان مىگفتند : بايد به آسمان پرواز كنى ، باز با اين حال به تو ايمان نمىآوريم مگر اينكه در تأييد خود كتابى از آسمان و نامهاى از خدا براى ما فرود آورى تا ما آن را بخوانيم .
بيان در علوم و مسائل كلى قرآن ( فارسى ) — صفحة 195
مساهمون: السيد الخوئي
ص١٩٥