بسيار در آن نهفته است ؛ بدان گونه كه قلمها از شمارش و افكار از درك آنها ناتوان است . صنعت كشتىسازى ، پيش از اين ، ناشناخته بود و انديشهء پيشينيان بدان راه نيافته بود . چه بسيار محكمكاريهايى كه در اين فن وجود دارد ! نوح مكانهايى را در دل كشتى ، براى اسكان خود و همراهانش و چهارپايان و درندگان پديد آورد ؛ با آنكه اندازه و حجم آنها بسيار با هم متفاوت بود و كشتى به شكل سينهء پرنده ، ساخته شد . خدا سوار شدن در آن كشتى را از آيات خود بر شمرده است ؛ آنجا كه فرموده است : « وَ آيَةٌ لَهُمْ أ نَّا حَمَلْنا ذُرِّيَّتَهُمْ فيِ الْفُلْكِ الْمَشْحُونِ : و نشانهاى [ ديگر ] براى آنان اينكه ما نياكانشان را ( كه اينان فرزندان آناناند ) در كشتى انباشته ، سوار كرديم . » « 1 » همچنين خداوند در قرآن كريم ، اين نعمت عظيم را در شمار نشانههاى خود ياد كرده است . همين تو را بس كه خداى حكيم روان ساختن آن را بر آب با آفرينش آسمان و زمين و آمد و شد شب و روز ، قرين ساخته است . بنابراين ، مراد از فهم نوح ، فهم ساخت كشتى است كه خدا به دو الهام فرمود . از همين رو ، حضرت پروردگار ساخت آن را با واژهء « بِأعْيُنِنا : زير نظر من » « 2 » مقيّد و همراه كرده است . در برخى از نقلهاى حديث تشبيه ، به جاى فهم نوح ، « حكم » نوح آمده است كه مقصود حكمِ ناشى از حكمت و استوارى و درستى اوست . البتّه احتمال دارد كه مراد از فهم نوح ، فهم وى در همهء مسائل ، اعمّ از ساخت كشتى و ديگر امور باشد ؛ فهمى كه وى از خداى متعال و امر او آموخته بود .
حضرت رسول صلى الله عليه و آله بردبارى على را به بردبارى ابراهيم ، تشبيه كرده است .
بردبارى از شريفترين ويژگيهاست ؛ از همين رو ، گفتهاند كه خدا بسيار كم پيامبران را به بردبارى ستوده و اين به سبب ارجمندى اين ويژگى است . خدا ابراهيم عليه السلام را بدين صفت ستوده است :
هامش
( 1 ) . يس ( 36 ) / 41 .
( 2 ) . وَ اصْنَعِ الْفُلْكَ بِأعْيُنِنا : زير نظر ما كشتى را بساز . ( هود ( 11 ) / 37 )