يوسف و راز و نياز موسى و شكيبايى ايّوب و دنياپرهيزى يحيى و آيين و روش عيسى و پرهيزكارى يونس و خلقت نيكو و خُلق نيك محمّد را ببيند ، على را بنگرد ؛ چرا كه در وى نود خوى از خويهاى پيامبران نهفته است كه خدا آنها را در او و نه در كسى ديگر ، گرد آورده است .
سيّد على همدانى تمام اين نود خوى پسنديده را در كتاب « جواهر الأخبار » آورده است . « 1 »
آرى ، اين حديث صرف تشبيه نيست ؛ بلكه بر مجراى حقيقت روان است . ديگر آنكه ، گردآمدن همهء اين اوصاف تنها در على و نه در كسى ديگر ، نصّى است بر افضليّت او .
5 . دلالت حديث در كلام ابن روزبهان
متعصّب ستيزهگر ، فضل بن روزبهان ، به دلالت حديث تشبيه بر افضليّت تصريح كرده است و نزد او ، دلالت اين حديث به مذهب اماميّه درست است ؛ جز آنكه وى حديث را با اتّهام ساختگى بودن ، رد مىكند . اينك سخن او :
نشانهء ساختگى بودن ، بر پيشانى اين حديث هويداست و با آنكه به بيهقى نسبت داده شده ، شكّى نيست كه حديثى منكَر « 2 » است ؛ زيرا موهم آن است كه على بن ابىطالب از اين پيامبران برتر است و اين سخنى است باطل ؛ چرا كه غير نبى از نبى برتر نيست . دليل آنكه اين حديث موهم چنين معنايى است ، آن است كه بر پايهء آن ، فضائل پراكنده در پيامبران در على گرد آمده و كسى كه همهء فضائل را در خود دارد ، از كسانى كه اين فضائل در ايشان پراكنده است ، برتر است . همچون حديثى از برساختههاى غلات است . « 3 »
تعصّب اين قوم را ببين ! يكىشان مانند ابن روزبهان ، به دلالت حديث به مذهب
هامش
( 1 ) . مودّة القربى ؛ بنگريد به : ينابيع المودّه 2 / 306 ، چاپ محقَّق .
( 2 ) . منكر خبرى است كه فقط يك نفر غير ثقه آن را نقل كرده باشد . ( دراية الحديث / 69 ) ( مترجم )
( 3 ) . ابطال الباطل ؛ بنگريد به : دلائل الصدق 2 / 518 .