من التلوّث بألواث الموانع والمزاحمات . والظاهر أنّ هؤلاء هم المخلَصون - بِالفتح - للَّهفي عرف القرآن .
وهؤلاء هم الأنبياء والأئمّة ، وقد نصّ القرآن بأنّ اللَّه اجتباهم أيجمعهم لنفسه وأخلصهم لحضرته ، قال تعالى :
«
وَاجْتَبَيْناهُمْ وَهَدَيْناهُمْ إِلى صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ
» « 1 » ، وقالَ : «
هُوَ اجْتَباكُمْ وَما جَعَلَ عَلَيْكُمْ فِي الدِّينِ مِنْ حَرَجٍ
» . « 2 » وآتاهم اللَّه سبحانه من العلم ما هو ملكة تعصمهم من اقتراف الذنوب وارتكاب المعاصي ، وتمتنع معه صدور شيء منها عنهم صغيرة أو كبيرة . وبهذا يمتاز العصمة من العدالة ؛ فإنّهما معاً تمنعان من صدور المعصية ، لكن العصمة يمتنع معها الصدور بخلاف العدالة .
وقد تقدّم آنفاً أنّ من خاصّة هؤلاء القوم أنّهم يعلمون من ربّهم ما لا يعلمه غيرهم ، واللَّه سبحانه يصدّق ذلك بقوله :
«
سُبْحانَ اللَّهِ عَمَّا يَصِفُونَ * إِلَّا عِبادَ اللَّهِ
شرح
همينانند كه در عرف قرآن به نام مخلَصان خدا از آنها ياد شده است .
اينان همان پيامبران وامامان معصوم هستند وقرآن كريم تصريح كرده است كه خدا اين عدّه را انتخاب نموده يعنى براي خود گردآورده وبراي حضرت خويش خالصشان ساخته است . مىفرمايد : « وآنان را برگزيديم وبه راه راست راهنمايى كرديم » . نيز مىفرمايد : « اوست كه شما را برگزيد ودر دين بر شما سختى قرار نداده است » .
خداوند به اين عدّه چنان علم ومعرفتي ارزانى داشته است كه آنان را از ارتكاب گناهان وانجام نافرمانىها نگه مىدارد وبا وجود آن صدور هر گناه ومعصيتي ، أعم از كوچك وبزرگ ناممكن مىشود . فرق عصمت وملكهء عدالت همين است ؛ زيرا هر دوى آنها از صدور گناه ومعصيت مانع مىشوند ، اما با وجود عصمت در شخصْ صدور معصيت ناممكن مىشود ، برخلاف ملكهء عدالت كه اين امر را ناممكن نمىسازد .
قبلًا گفتيم كه از ويژگىهاى اين عدّه اين است كه از پروردگار خود شناختهايى دارند كه ديگران فاقد آن هستند . خداوند سبحان اين معنا را تأييد مىكند ومىفرمايد : « خدا منزّه است از آنچه در وصف مىآورند . به
هامش
( 1 ) . الأنعام : 87 .
( 2 ) . الحجّ : 78 .