تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ميزان الحكمة — صفحة 291

مساهمون:

ص٢٩١
يَزَلْ مُريداً شائياً فلَيسَ بِمُوَحِّدٍ . « 1 » ( انظر ) التوحيد : 139 باب 11 . الكافي . . : 1 / 107 ، 111 . الميزان في . . تفسير القرآن : 17 / 240 كلام في معنى الرِّضا والسخط من اللَّه .

2624 : جَوامِعُ الصِّفاتِ

12706 . الإمامُ عليٌّ عليه السلام : أوَّلُ الدِّينِ مَعرِفَتُهُ ، وكمالُ مَعرِفَتِهِ التَّصديقُ بِهِ ، وكمالُ التَّصديقِ بِهِ تَوحيدُهُ ، وكَمالُ تَوحيدِهِ الإخلاصُ لَهُ ، وكمالُ الإخلاصِ لَهُ نَفيُ الصِّفاتِ عَنهُ ؛ لِشَهادَةِ كُلِّ صِفَةٍ أنَّها غَيرُ المَوصوفِ ، وشَهادَةِ كُلِّ مَوصوفٍ أنَّهُ غَيرُ الصِّفَةِ ، فمَن وَصَفَ اللَّهَ سُبحانَهُ فقَد قَرَنَهُ ، ومَن قَرَنَهُ فقَد ثَنّاهُ ، ومَن ثنّاهُ فَقَد جَزَّأهُ ، ومَن جَزَّأهُ فقَد جَهِلَهُ ، ( ومَن جَهِلَهُ فقَد أشارَ إلَيهِ ) « 2 » ، ومَن أشارَ إلَيهِ فقَد حَدَّهُ ، ومَن حَدَّهُ فقَد عَدَّهُ ، ومَن قالَ : « فيمَ ؟ » فقَد ضَمَّنَهُ ، ومَن قالَ : « عَلامَ ؟ » فقَد أخلى مِنهُ ، كائنٌ لا عَن حَدَثٍ ، مَوجودٌ لا عَن عَدَمٍ ، مَعَ كُلِّ شَيءٍ
شرح

2624 : جامع صفات

12706 امام علي عليه السلام : آغاز دين شناخت خداست وأوج شناخت أو باور كردن واعتراف به وجود اوست وكمال تصديق أو يگانه دانستن اوست وكمال يگانه دانستنش ، خالص داشتن اوست [ از جسميت وعرضيّت ولوازم اين دو ] وكمال خالص دانستن أو نفى صفات از اوست ؛ چرا كه هر صفتي گواه بر اين است كه با موصوف فرق مىكند وهر موصوفى گواه بر اين است كه با صفت متفاوت است . پس ، هر كه خدا را وصف كند برايش قرين وهمتا آورده است وهركه برايش قرين آورد ، أو را دو تا دانسته است وهركه أو را دوگانه بداند برايش جزء قائل شده وهركه أو را داراى جزء بداند وى را نشناخته است وهر كه أو را نشناسد به أو اشاره كند وهركه به أو اشاره‌كند ، محدودش [ به حدّ وجهتي ] كرده است وهر كه برايش حد تعيين كند أو را به شمار درآورده‌است وهر كه بگويد : « أو در چيست ؟ » خدا را در جايى گنجانده است وهر كه بگويد : « أو بر فراز چيست ؟ » جايى را از أو تهى دانسته است . هستى دارد اما هستيش حادث نيست . وجود دارد اما از عدم برنيامده است . با هر چيزى هست اما نه به نحوى كه قرين أو باشد وسواي هر چيزى است اما نه آن گونه كه از آن جدا وبر كنار باشد . فاعل است اما نه اين كه فعاليت كند وابزارى به كار گيرد . بينا
هامش
( 1 ) . التوحيد : 338 / 5 . ( 2 ) . هذه الجملة ليست في غير واحد من النسخ المخطوطة العتيقة ولا في شرحَي ابن ميثم وابن أبي الحديد ، والظاهر أنّها زيادة من النسّاخ . ( كما في هامش بحار الأنوار : 77 / 300 ) .