وضع ايليات چادرنشين
قبايل بيابانگرد را رسوم مختلفه است كه علىحده قابل ذكر است . امراى قبايل در ايام آرامى مملكت ، قالب در پايتخت يا شهرهاى حاكمنشين مىمانند ، و گاهگاهى سرى به قبيله مىزنند .
در ايام غياب ايشان بندوبست امور قبيله موقوف و محول به راى و دستور العمل ريشسفيدان طوايف است . اجتماع طايفه بسته به اسباب معيشت ايشان است .
تبديل فصول تبديل مكان مىكنند ، بلكه مىتوان گفت در جميع ايام سال به جهت تبديل آب وهوا در حركت هستند . هرجا آبوهواى خوبى در اطراف امكنه كه متعلق به ايشان است به نظر درآيد ، سياه چادرهاى خود را زده اردوئى برپا مىكنند .
و غالب بر كنار رودى يا قريب به نهرى است . وضع اردو عموما مربع است و فرقى كه چادر ريشسفيد با فقيرترين قبيله دارد اين است كه ، چادر ريشسفيد بزرگتر است . ساير اسباب زندگى همه يكسان است و ، چادرها همه از يك پشم و بر يك نهج ساخته شده است . اسبها و قاطرها و گوسفندها را در اطراف اردو به چرا رها مىكنند . جوانان قبيله اگر مشغول شكار نباشند ، غالب اوقات دستهدسته به كشيدن تنباكو و راحت مشغولند . زنان يا به امور منزل مىپردازند ، يا طفلان يا پيرمردان را در حركت دادن گله و رمه مدد مىكنند . عادت اين قبايل اين است ، مگر اينكه خيلى به قوت و جمعيت خود اعتماد داشته باشند ، كه چادرهاى خود را در نزديكى يا در دامنهء كوهى مىزنند ، كه اگر احيانا خطرى روى كند ، مأمنى به جهت عيال و اطفال و گله و رمهء خود دردست داشته باشند .
در دامنهء كوهستانى كه كردستان را از آذربايجان و عراق جدا مىكند ، در ايام بهار و تابستان هر درهاى مأمن اردوى يكى از اين قبايل است .
طايفهاى كه در ايران قراچى و در فرنگستان كيبسى مىگويند ، در بعضى از اطراف ايران خاصه در صفحات آذربايجان مكرر ديده مىشود .
عادات و رسوم طوايفى كه در آذربايجان ديده شد ، بسيار به طوايفى كه