توجه امير تيمور به عزم يورش به چين و ختا
بالجمله ، بعد از فتوحات مزبوره چندى به انتظام ممالك محروسه اشتغال ورزيد و چون آن امور به انجام رسيد ، مجددا خواهش تسخير ممالك - كه مانند ساير خواهشهاى انسانى كه هرچه به استيفاى آن پردازند ازدياد يابد - از نهادش سر برزد ؛ لهذا به احضار قريلتاى فرمانداد و چون امرا حضور يافتند ، اظهار كرد كه خيال تسخير ممالك چين و ختا در خاطرش خلجان يافته . چون نسل چنگيز خان از آن ديار برافتاده بودند ، تيمور گفت : بر ذمت همت قبايل تاتار بهجهات ملاحظهء ناموننگ ، لازم است كه مملكتى كه در سوابق ايام در تحت تصرف ايشان بوده است دوباره به چنگ آرند - امير تيمور در آن وقت هفتاد و يك مرحله از عمر طى كرده بود - جميع امرا سر رضا جنبانيدند ، و حكم صادر شد كه به تهيه و تدارك اسباب سفر پردازند .
تيمور هريك از پسران بزرگ خود را به ممالكى كه در غياب وى فرمانروا بودند معين كرده ، و بهجهت تزويج فرزندان و فرزندزادگان خود طويهاى ملوكانه نموده ، با دويست هزار از مردان كارديده « 1 » و سرداران جنگآزموده ، متوجه صوب مقصد گشت .
شرف الدين گويد : چون قريلتاى جمع شدند ، ايشان را مخاطب ساخته گفت كه :
تسخير ممالك وسيعه و تحصيل فتوحات عظيمه ، بدون تغلب و خرابى جمعى كثير از مسلمانان پاك اعتقاد ، از حيّز امكان وى خارج بود و گفت : حال عزم كردهام كه عملى نيك و بزرگ كنم ، [ تا ] مگر اين حسنه تدارك سيئات اعمال من شود « 2 » .
هامش
( 1 ) - صاحب روضة الصفا از قول ميرزا سلطان احمد بن سيدى ميرزا احمد بن ميرزا ميران شاه كه دفتر سان لشكر امير تيمور در يورش چين و ختا نزد او بود ، مىنويسد كه :
ملازمان خاصهء آن حضرت در اين يورش ، سيصد و هشتاد و دو هزار و ششصد و دوازده نفر و ، مجموع سپاه در آن سفر ششصد هزار سوار و پياده مىرسيد ( ميرزا محمد على كشكول ) .
( 2 ) - در نسخه طبع 1323 ه هند : كند .