اين عمل صدور يافت مورخان و شعرا او را قريب به مرتبهء الوهيّت مىرسانند و راضى نمىشوند كه فقط در صفاتى كه در وى بود مثل شجاعت و تدبير و كاردانى در محاربات او را بستايند ، بلكه مبالغه در فضايل بىشمار خصوص رحم و انصاف وى مىنمايند .
الحاصل ، شهر ميرت را نيز كه بلدهاى است قريب به دهلى و ما بين رود گنگ و جمنا واقع است ، به غلبه گرفته ، از آنجا به تسخير اهالى كوهستان حركت كرد . چنين مىنمايد كه ، سطحهء هندوستان جميع به تصرف وى درآمده بود .
شرف الدين على در واقعهء ميرت گويد كه : مردان گريخته ، جان بدر بردند ، و زنان و اطفال ايشان در قيد اسار درآمدند . چون از تسخير هندوستان پرداخت ، به سمرقند مراجعت نمود . هنوز از زحمات سفر آسايش نيافته كه خبر رسيد كه جمعى از امراى ايران به سبب بىاعتداليهاى حكومت ميرانشاه ، كه شرف الدين او را مصروع مىخواند « 1 » علم طغيان برافراشته ، و احمد ايلخانى « 2 » دوباره بغداد را متصرف گشته و ، والى گرجستان گردن ياغىگرى كشيده ، بنابراين اخبار موحش ، مجبورا لشكر بر سر گرجستان كشيده ياغيان را گوشمال داد و ، به بغداد رفته طاغيان را پايمال ساخت ، و خلقى از اهالى آن ديار را به سزاى گردنكشى ، از بار سر فارغ كرد . و قريب به همين اوقات ، عزم تسخير شام و مصر و روم نمود .
عثمانيان
يكى از قبايل تاتار به متابعت سلاجقهء قونيه ، در آن ديار رحل اقامت انداخته بودند ، و چون آفتاب دولت آن سلسله روى به زوال نهاد ، عثمان نام بزرگ آن قبيله ، دم از استقلال زده نيكى شهر را كه قريب به برسا واقع است ، محل سلطنت خود ساخت . اين طايفه را عثمانى بهسبب نام وى خوانند .
هامش
( 1 ) - در نسخهء طبع 1323 ه هندوستان : كه به قول شرف الدين مبتلا به بيمارى صرع شده بود .
( 2 ) - در نسخه يادشده : ايلكانى .