ديده كار خويشتن از اولش تا آخرش * گشته او را در حقيقت اول و آخر همان ( ب 1081 )
2 - صنايع معنوى
تشبيه :
در ديوان شوقى ، تشبيه بيش از ساير صنايع ادبى به كار رفته است . برخى از اين تشبيهات از ابيات عربى به ترجمه فارسى راه يافته است . مانند :
دع ذكرهن فما لهن وفاء * ريح الصبا و عهودهن سواء
بمان ذكر زنان بىوفا را * كه عهد جمله چون باد صبا شد ( ب 67 )
و كان لنا كالحصن من دون اهله * له معقل حرز حريز من العدى
بود چون حصن متين ما را ز جور جاهلان * بند و حرزى داشت بهر ما ز اعداى خدا ( ب 102 )
و اخفض جناحك للصديق و كن له * كأب على اولاده يتحدّب
بر دوست مهربان شو و او را به صدق باش * همچون پدر رعايت فرزند مىنما ( ب 132 )
يعطيك ما فوق المنى بلسانه * و يروغ عنك كما يروغ الثعلب
بخشد ترا عطيه ولى از سر زبان * وانگه گريزد از تو چو روباه تيزپا ( ب 137 )
انواع تشبيه :
- تشبيه محسوس به محسوس :
واقعه هم ديدم و گشتم دلير * پاى درين بيشه نهادم چو شير ( ب 23 )