2 / 326 : ضماير مطابق بيت عربى ترجمه نشده است : همانا تو آمدى به دنيا براى آنكه استقبال كنى از مرگ و آورده شدى به آن براى آنكه خارج شوى از آن .
2 / 327 : ( مىنبينى سوى ) تعقيد دارد : آيا به سوى او نمىنگرى ؟
ناله كشيدن : ناله كردن
3 / 327 : ساكن گشته است در ترجمه يستكين ( فروتنى مىكند ) آمده است .
5 / 327 : نام درجات يا طبقات هشتگانه بهشت چنين آمده است : خلد - دارالسلام - دار القرار - جنة عدن - جنة المأوى - جنة النعيم - عليين - فردوس
پاورقى صفحه 219 - *
« وَ يُطْعِمُونَ الطَّعامَ عَلى حُبِّهِ مِسْكِيناً وَ يَتِيماً وَ أَسِيراً »
( الانسان : 8 )
* * سمع و طاعتست : بشنوم و اطاعت كنم
1 / 329 : ترجمه مصراع دوم در شرح ميبدى چنين است : « و آنچه از شر ستارگان شونده است . » ( ص 759 ) علت اختلاف ترجمه اينست كه شوقى ( ما هو ) را به صورت ماى نفى ترجمه كرده است .
2 / 330 : تحقيق كن : اثبات كن و درست گردان
1 / 331 : مصراع اول : اسد استعاره از مرد شجاع كه تيغ از لوازم اوست . در مصراع دوم شوقى سه كلمه يمان ، يمين و يمانى را عينا تكرار كرده : شمشير برنده در دست راست مرد يمنى .
2 و 1 / 332 : در بيت عربى كلمه « الشطن » به معنى ريسمان است . ضبط اين كلمه در شرح ميبدى و ترجمه دكتر امامى به شكل « القطن » كه نام كوهى است به صورت صفت براى « ليث » به كار رفته و همين ضبط صحيح است . ولى شوقى براى آنكه اين كلمه را ترجمه كند ناچار به سرودن بيت 1309 شده كه بازهم اشكال ترجمه را بر طرف نكرده است . به سبب آنكه در تمام نسخههاى ترجمه شوقى به همين شكل ضبط و ترجمه شده ، تغييرى در متن داده نشد .
2 و 1 / 334 : ميبدى به اين صورت ترجمه كرده است : « متغير شد مرا روزگار من و نمىداند كه من غالب مىشوم و ترسهاى كارهاى بزرگ آسان مىشود . پس روز مىگذارد كه مىنمايد مرا كار بزرگ كه چگونه است بيدار كردن آن و شب مىگذارم كه مىنمايم او