شوقى يكسان است تغييرى در متن داده نشد .
2 / 173 : دامن بر زمين فرو نگذاشتن كنايه است و مفهومى معادل دامن بر زدن دارد .
5 / 174 : « يفرين » در بيت عربى از فرى ، يفرى ، فريا الارض به معنى سير كردن و طى كردن آمده است . شوقى با تشبيهى كه مبالغه نيز در ان هست ترجمه را خيالانگيزتر ساخته است .
2 / 175 : مصراع اول بدون واو ربط با مصراع عربى سازگارتر است ولى تمام نسخهها يكسان ضبط كردهاند .
1 / 176 : ظفر شدن را به معنى پيروز شدن به كار برده است . همچنين در مصراع اول ضمير دوم شخص به كار برده و در مصراع دوم التفات به سوم شخص كرده است و دوباره در مصراع اول بيت بعد ضمير دوم شخص آورده است .
4 / 176 : وزن مصراع دوم درست نيست و ضبط همه نسخهها يكسان است . نسخه مل هم كه « فخر آورده دگر » آورده اشكال وزن را بر طرف نمىكند . بنابراين بايد دين را به شكل دينى تصحيح نمود هرچند الدين در بيت عربى معرفه است . اهل شيعه نيز تركيبى نادرست است . در بيت عربى اهلا و لا شيعة آمده و در متن فارسى نيز وجود ( و ) بين اهل و شيعه لازم است .
6 / 176 : مضرمة : ميبدى آن را صفت حرب آورده ( در كارزارى برافروخته ) ولى شوقى به صورت حال براى ضمير سوم شخص در « ناصبونى » ترجمه كرده است . ( ميبدى ، ص 511 )
1 / 177 : تخم كار : تخمكارى ، كاشتن تخم . تخم كار در صيغه اسم فاعل است و در معنى مصدرى خلاف قياس به كار رفته است .
2 / 177 : تلميح به آيه شريفه :
« وَ تَزَوَّدُوا فَإِنَّ خَيْرَ الزَّادِ التَّقْوى . »
( البقره : 197 )
1 / 178 : مصراع دوم شوقى مبهم است . ميبدى چنين ترجمه كرده : « صبر كردم بر امور تلخ به دشوارى و باقى گذاشته شدم در آن بقيه يا ابر تاريك از كار خلافت . » ( ص 513 ) و ترجمه دكتر امامى به اين صورت است : « بر پيشامدهاى تلخ و ناخواسته شكيبيدم و مرا بر آن پسماندهء كاردارى نهادهاند . » ( ص 301 )
3 / 179 : ضبط مصراع اول عربى در شرح ميبدى اكيلكم بالسيف است و چنين ترجمه كرده :