اينكه ديده شوم براى غير آن خاك اندوهگين .
2 / 45 : بيت تعقيد لفظى دارد : مگر تو از من و يارى احباب ملولى ؟ در مصراع دوم ميبدى « أنسيت » ضبط و چنين ترجمه كرده است : آيا فراموش كردى بعد از من دوستى دوستان را ؟ ( ميبدى ، ص 326 )
1 / 47 : مصراع دوم تقعيد دارد و معناى آن روشن نيست . در شرح قاضى ميبدى كلمه اناح در بيت عربى اتاح ضبط و چنين ترجمه شده است : « و به حقيقت تقدير كرده است برو روزگار به امر عجب . » ( ميبدى ، ص 292 )
2 / 47 : ترجمه شوقى رسا نيست و بيشتر لغات عربى را عينا تكرار كرده و عقبى را نيز به معنى پايانيافتنى و تمامشدنى آورده است . ترجمه بيت عربى چنين است : « صبر كن بر سختى روزگار ، همانا براى آن پايانى است و نيست صبر مگر نزد كسى كه بزرگ و شريف است . »
1 / 48 : ترجمه لفظى مصراع دوم چنين است : و مردم پسر فريبكار و حيلهگرند .
2 / 50 : ضبط شخ با ( فيه ) در بيت عربى سازگارتر است .
3 / 51 : ترجمه ميبدى با شوقى اختلاف دارد و علت آن هم ضبط كلمه كاسبابها به جاى بأكسابها در بيت عربى است . ( نگاه كنيد : شرح ميبدى ، ص 278 )
4 / 51 : شوقى مفهوم مصراع دوم را به خوبى منتقل نكرده است . ترجمه لفظى بيت چنين است :
« و لكن او برگزيد فرمان خدا را ، پس در ميان ايشان از خشم دندانها بر هم ساييد » . اين در صورتى است كه فاحرق در بيت عربى باشد ، ولى ضبط فاخرق در معناى گذشتن و طى كردن با ترجمه شوقى تناسب دارد .
5 / 51 : بيت شوقى از ترجمه لفظى دور شده است : « چيست عذر تو از اعتماد به كسى كه مىدهد به تو دنياى ترا از خوشىهاى آن ؟ يا از دنيا ترا به خوشىهايش مىرساند ؟ » .
در واقع مفهوم بيت عربى چنين است كه نبايد و معذور نيستى كه به چنين كسى اعتماد كنى . اما بيت شوقى معنايى متضاد با آن دارد : نزد خداوندى كه اعتماد همه عالميان است عذر بياورد تا دنيا هم به تو بهتر از آنچه مىانديشى بدهد .
7 / 51 : ترجمه لفظى مصراع دوم چنين است : و مجوى دنيا را مانند تلاش راغبان آن .
8 / 51 : محراب : به معناى صدر مجلس ، قبله ، صاحب حرب و شجاع آمده است . اما به نظر
ديوان اشعار منسوب به حضرت امير المؤمنين على ( ع ) ( فارسى ) — صفحة 209
مساهمون: المنسوب للإمام علي ( ع )
ص٢٠٩