1 / 42 : ترجمه بيت عربى چنين است : « بپوشان عيبهاى برادر خود را ، و بپوشان و پرده برافكن بر گناهانش . » مصراع دوم شوقى به اين معنى است كه « رسم و عادت خود را چنين قرار بده كه بر گناه برادر پردهپوشى كنى . » و معنى ديگر شعار يعنى جامه زير ( در مقابل دثار كه جامه رو است ) با پوشاندن ايهام تناسب دارد .
1 / 43 : تلميح به حديث : زرنى غبّا تزدد حبّا . ( نگاه كنيد : گلستان سعدى ، تصحيح و توضيح غلامحسين يوسفى ، ص 92 ) .
پاورقى صفحه 21 : مطالبى كه در پاورقى برخى از صفحات آمده و با علامت ستاره به قطعه مورد نظر ربط داده شده ، توضيحاتى است كه در آغاز برخى قطعات در نسخههاى ترجمه منظوم موجود است . اين توضيحات در پنج نسخهاى كه در دست ماست ، با يكديگر متفاوت است . هيچ يك از نسخهها به كلى فاقد اين عبارات نيست و هيچ يك هم به طور كامل شامل تمام آنها نمىشود . گاهى نسخهاى تنها متن عربى را آورده و گاهى ترجمه فارسى يك يا چند نسخه از ساير نسخهها مفصلتر است . براى آنكه اين عبارات را نثر شوقى بدانيم شواهد معتبرى در دست نداريم . بهويژه آنكه نسخه اساس بيشتر توضيحات را ندارد و اختلاف ضبط در ساير نسخهها نيز زياد است .
براى ضبط در پاورقى از كاملترين عبارت استفاده شده بدون آنكه الزاما ضبط نسخه اساس در نظر گرفته شود . اختلاف نسخهها ، به سبب زياد بودن تعداد موارد آن ، از متن حذف شده ، لكن جهت اطلاع خوانندگان تعليقات مربوط به اين عبارات منثور به اين بخش منتقل و لغات دشوار آن نيز در بخش فرهنگ لغات ، توضيح داده شده است .
براى ضبط توضيحات عربى نيز از كاملترين متن استفاده شده است .
2 / 43 : به هم : باهم
1 / 44 : ضبط ميبدى در مصراع اول عربى « ما غاض » است و به اين صورت ترجمه كرده : « كم نشد اشك من نزد مصيبتى مگر كه گردانيدم ترا مر گريه را سبب . » ( ص 328 )
2 / 44 : شوقى در مصراع دوم تصوير خيالى زيبايى ساخته هرچند از ترجمه لفظى ( چون به ياد آورم ترا ، بخشش كند به تو به سبب آن از من پلكهاى چشم پس جارى شود و بريزد ) دور شده است .
3 / 44 : ترجمه لفظى بيت چنين است : همانا من بزرگ مىدارم خاكى كه تو به آن وارد شدى از
ديوان اشعار منسوب به حضرت امير المؤمنين على ( ع ) ( فارسى ) — صفحة 208
مساهمون: المنسوب للإمام علي ( ع )
ص٢٠٨