11 / 18 : تمثال : اينجا به معنى ضرب المثل به كار رفته است .
« حق را از روى اخلاص و صدق بپرست و ( چون قرآن تلاوت مىشود ) خاموش باش و سخنانى كه از طريق تمثيل و ضرب المثل بيان شده بشنو . »
12 / 18 : به آيات وعيد در قرآن كريم اشاره دارد .
13 / 18 : عدل : در مسئله عدل متكلمين اسلامى به دو دسته تقسيم شدند . دستهاى كه معتزله نام داشتند ، طرفدار عدل و اختيار بودند و دسته ديگر يعنى اشاعره طرفدار جبر و اضطرار گشتند . اشاعره عدل الهى را به كلى انكار نكردند لكن آن را به گونهاى خاص تفسير كردند و گفتند عدل خود حقيقتى نيست كه قبلا بتوان آن را توصيف كرد و مقياس و معيارى براى فعل پروردگار قرار داد . اما معتزله گفتند عدل خود حقيقتى است و پروردگار به حكم اينكه حكيم و عادل است كارهاى خود را با معيار و مقياس عدل انجام مىدهد . برخى افعال در ذات خود عدل است مانند پاداش به نيكوكاران و برخى در ذات خود ظلم است مثل كيفر دادن به نيكوكاران و چون افعال در ذات خود با يكديگر متفاوتند و ذات مقدس بارى تعالى خير مطلق و كامل مطلق و حكيم مطلق و عادل مطلق است كارهاى خود را با معيار و مقياس عدل انتخاب مىكند .
شيعيان نيز در مسئله عدل به معتزله نزديكند و جزو عدليه به شمار مىآيند . ولى مفهوم عدل در مكتب تشيع با معتزله تفاوتهايى نيز دارد . از نظر حكماء اسلامى عدل به عنوان حقيقتى واقعى تفسير مىشود بدون آنكه مستلزم اين باشد كه ذات اقدس الهى محكوم يك جبر و يك قانون بوده باشد . ( براى تفصيل نگاه كنيد : عدل الهى ، استاد شهيد مرتضى مطهرى ، انتشارات صدرا ، چاپ سوم ، پائيز 1367 ) .
15 / 18 : به آيات وعد در قرآن كريم اشاره دارد .
16 / 18 : از ترجمه لفظى دور است : پس بخواه از خدايت با توبه در حالت اخلاص خانه جاويدان را ، خواستن كسى كه جوياى قرب است .
19 / 18 : انديشه : ترس
ترجمه لفظى بيت چنين است : پيشى بگير بر هواى نفست چون همت كنى عمل صالحى را از ترس هواهاى غلبهكننده كه مىآيند و غالب مىشوند . اين بيت با كلمه قصار « خالف نفسك تسترح . » متناسب است . ( كلمات عليه غرا ، ص 91 )
ديوان اشعار منسوب به حضرت امير المؤمنين على ( ع ) ( فارسى ) — صفحة 203
مساهمون: المنسوب للإمام علي ( ع )
ص٢٠٣