شدم از يكى ، دشمن داشت مرا و عقوبت كرد مرا به آنچه كه در عقوبت كافى بود . »
11 / 2 : بيت سست است و رساننده معنى اصلى نيست نسخه اساس اين بيت را ندارد و ضبط ساير نسخهها هم يكسان است . ترجمه بيت عربى چنين است : « هرگاه منكر شدم پيمانى را از دوستى ، پس در نفس من بزرگى و شرمى است كه مانع انتقام گرفتن من است . » حال آنكه مصراع دوم شوقى معنايى متضاد با مصراع عربى دارد . احتمال دارد كه جود و حيا در اصل جور و جفا بوده و چون جفا در بيت بعد تكرار شده ، كاتبان آن را به اين شكل تحريف كردهاند .
12 / 2 : ولّى ، تولية فلانا الامر در لغت به معنى جعله واليا عليه به كار رفته است و اين متناسب با ترجمه شوقى است . اما قاضى ميبدى به معنى رحلت كردن و پشت كردن به دنيا ترجمه كرده است . ( نگاه كنيد : شرح ميبدى ، ص 233 )
6 / 4 : خداوند ما را به دعا كردن در آن روز فرمان داد .
1 / 5 : باد صبا معروف به بيمارگونگى و آهسته گذشتن است . اما در اينجا اين ويژگى در نظر گرفته نشده و تنها مفهوم مطلق باد كه مىوزد و مىگذرد مورد نظر است كه تشبيهى براى ناپايدار بودن عهد و پيمان به شمار مىآيد .
3 / 6 : در مصراع دوم مفهوم كلى بيت منتقل شده اما از ترجمه لفظى دور است : « و خوار مىكند جوانمرد را فقر تا جايى كه وقتى سخن را درست مىگويد ، گفته مىشود كه بد گفت . »
2 / 7 : شد از دنيا : از دنيا رفت .
1 / 11 : معدوم : در بيت عربى اردى از مصدر ارداء به معنى هلاك ساختن آمده كه ضبط دا با آن مناسب است .
2 / 11 : مشابه و همتا : در ترجمه مقاييس و اشباه به كار رفته كه معناى اصلى را منتقل نمىكند .
مقصود از مصراع عربى اينست است كه براى هر چيزى از چيز ديگر مقياسها و مانندهايى وجود دارد كه به آن مىتوان استدلال نمود . ( نگاه كنيد : شرح ميبدى ، ص 223 )
1 / 17 : ميرنده : ضبط شخ و دا است كه با هالك در بيت عربى تناسب دارد .
6 / 17 : مصراع اول در شرح قاضى ميبدى به اين صورت ترجمه شده : « اى بهتر كسى كه به هم
ديوان اشعار منسوب به حضرت امير المؤمنين على ( ع ) ( فارسى ) — صفحة 201
مساهمون: المنسوب للإمام علي ( ع )
ص٢٠١