كه مىافزائيم ، بدان سبب كه أول تاريخ ملكي آدينه بوده است ؛ وفضلهء جمعات اين تاريخ سه
I
است كه مىبايد افزودن ، به جهت آنكه أول اين تاريخ سهشنبه بوده است . باقي صورت
I
عمل همچنان است كه آنجا ذكر كردهايم .
قسم دوم : در استخراج مدخل سالهاى اين تاريخ به حسب أول
I
دور كبس
وما پيش از اين بيان كردهايم كه چون سى وشش عدد بر سالهاى ناقصهء اين تاريخ افزاييم ،
I
سالها حاصل آيد از أول دور كبس يعنى از أول دور أصل . چون يكى از آن مبلغ كم كنيم سالهاى تامه
I
حاصل آيد از أول دور أصل . وباقي عمل چنان است كه به چهار نوع در قسم سوم از فصل چهارم از باب
I
پنجم از اين مقالت مسطور است .
وبه جهت معرفت مدخل ماهها به حساب ، دو نوع ايراد كرديم :
نوع أول : آن است كه از برابر ماههاى تامهء هر ماه كه عدد أو / كط بود يكى گيريم ، واگر / ل باشد دو ، واگر / لا
I
بود سه ، واگر / لب باشد چهار ، وآن عدد را با هم جمع كنيم . باعلامات جمعات سر سال أضافت
I
كنيم وبر هفت قسمت كنيم تا علامت سر ماه ناقص حاصل آيد .
نوع دوم : آن است كه در اين جدول
I
درآئيم واز برابر آن ماه كه مدخل أو مطلوب است علامت فضلهء جمعات برگيريم . و
I
به مقدار آن عدد از آن روز كه مدخل سر سال است ، از أيام أسابيع ابتدأ كنيم وأيام جمعات
I
بشماريم . بر آن روز از أيام هفته كه عدد منتهى شود ، مدخل آن ماه باشد . وجدول اين است :
I
اما معرفت مدخل سالهاى
I
اين تاريخ ، به جدول
I
طريقش آن است
I
كه چون سالهاى ناقصهء اين تاريخ از أول دور كبس معلوم كرده باشيم ، همچنان كه در فصل پنجم از باب
I
پنجم از اين مقالت ذكر كردهايم ، از آن جدول مشترك ميان تاريخ ملكي وخانى ، از ادوار تاريخ
I
خانى علامت جمعات برگيريم .
وبه جهت ماهها از جدول ماههاى خانى ، چنان معهود است ومذكور .