موافق أصحاب نجوم است ونه مطابق أهل شرع . بدان سبب كه به مذهب
I
أصحاب نجوم ابتداى شبانروز از نصف النهار است . پس ابتداى هر روز به مذهب
I
ايشان ، از نيمهء آن روز بود وانتها به نيمهء روز ديگر كه بعد از آن باشد . پس به حسب اين
I
مذهب لازم آيد كه اگر تحويل شمس به حمل بعد از نيمروز بود ، آن روز را نوروز گيرند ؛ واگر
I
پيش از نيمروز باشد ، روز گذشته را . بدان سبب كه نيمهء أول هر روزى ، از نيمهء
I
روز گذشته باشد به اين قول ؛ وحال به خلاف اين است كه استعمال مىكنند به هر دو مذهب .
I
اما به نزديك أهل شرع ابتداى شبانروز از غروب آفتاب است چنان كه پيش از اين
I
بيان كردهايم . بدان سبب كه شهور ايشان مبنى بر رؤيت هلال است ؛ وهلال وقتي توان
I
ديدن كه آفتاب فرو شود . واز اينجا لازم آيد كه بر مذهب ايشان شب ، مقدم باشد
I
بر روز . پس اگر تحويل در شب باشد ، اگرچه به نصف النهار گذشته نزديكتر بود ،
I
نوروز از روز آينده ابتدأ بايد كرد به اين قول تا موافق أهل شرع باشد . وحال
I
به خلاف اين است به مذهب دوم . وبا اين خلل كه واقع است ، فسادى ديگر هست ظاهر .
I
وآن فساد آن است كه اگر تحويل آفتاب به حمل در آخر روزى اتفاق افتد وبه مذهب
I
أول روز ديگر نوروز گيرند پس در موامرهء سال ، روز نوروز مذكور نباشد . ونيز
I
چون سر سال تاريخ ملكي از وقت رسيدن آفتاب است به نقطهء اعتدال ربيعى ، لاجرم بر اين
I
تقدير كه تحويل آفتاب در آخر روز اتفاق افتد ونوروز را روز ديگر گيرند در موامرهء سال
I
ببايد نوشتن كه درآمدن سر سال ملكي وتحويل آفتاب به حمل ، در آخر فلان روز كه مطابق است
I
به آخر مسترقهء جلالي ؛ واين عظيم شنيع است . واگر تحويل شمس به حمل در أول شب اتفاق افتد
I
كه به نصف النهار گذشته « 1 » نزديكتر بود . وبه مذهب دوم روز مقدم را نوروز گيرند پس
هامش
( 1 ) . [ در أصل نسخه : ] گذاشته