خوانيم .
طريقي ديگر در معرفت محفوظ وآن چنان است كه ضرب كنيم ظل عرض بلد را در فضل
I
ما بين الجيبين المذكورين منحط تا محفوظ حاصل آيد . آن گاه فضل ميان أو وجيب تمام غايت
I
ارتفاع بگيريم تا تعديل سمت حاصل آيد . آن را بر جيب تمام ارتفاع وقت منحط قسمت كنيم
I
تا جيب سمت حاصل آيد . قوسش بگيريم در جدول جيب تا سمت ارتفاع كوكب
I
حاصل آيد . اما ناحيت سمت را از أفق چون خواهيم كه بدانيم ، نظر كنيم ؛ اگر چنان كه محفوظ
I
بيشتر از جيب تمام غايت ارتفاع بود سمت ، ميان مشرق وشمال باشد اگر ارتفاع مشرقى
I
بود ؛ يا ميان مغرب وشمال باشد اگر ارتفاع مغربى بود . واگر محفوظ كمتر از جيب تمام غايت
I
ارتفاع باشد سمت ، ميان مشرق وجنوب بود اگر ارتفاع شرقي بود ؛ يا ميان مغرب و
I
جنوب باشد اگر ارتفاع غربى بود .
اما اگر محفوظ مساوى جيب تمام غايت ارتفاع بود ، ارتفاع را
I
سمت نباشد اگر شرقي بود يا غربى .
فصل دوم : در معرفت ارتفاع از سمت
وطريق
I
أو آن است كه ضرب كنيم جيب تمام سمت را در جيب تمام عرض بلد منحط ، آنچه حاصل آيد قوس بگيريم
I
در جدول جيب وآن را از ربع دور كم كنيم . آنچه حاصل آيد آن را محفوظ أول خوانيم . وجيبش
I
بگيريم ، وجيب عرض را بر آن جيب قسمت كنيم وقوس حاصل بگيريم در جدول جيب ؛ وآن را از
I
ربع دور بكاهيم وآن را محفوظ ثاني گوئيم . آن گاه جيب بعد كوكب را از معدل النهار بر جيب
I
محفوظ أول قسمت كنيم منحط . وقوس حاصل بگيريم در جدول جيب ، وآن را بر محفوظ ثاني
I
افزائيم اگر بعد از معدل النهار شمالي بود ؛ وفضل ميان ايشان بگيريم اگر جنوبي باشد ،
I
تا ارتفاع حاصل آيد از آن سمت معلوم .
فصل 3 : در معرفت ارتفاع بي سمت
I
وطريق أو آن است كه جيب بعد كوكب را از معدل النهار كه شمالي بود بر جيب عرض
I
بلد منحط قسمت كنيم ؛ وقوس حاصل بگيريم در جدول جيب تا ارتفاع بي سمت حاصل آيد .