وبعد عطارد / كا درجه . واين ابعاد بر توالى حد مبدأ ظهور ايشان است در مغرب وبر خلاف
I
توالى حد مبدأ اختفاى ايشان در مشرق ؛ اما بعد ايشان از حضيض تدوير يعنى از أول
I
ميزان زهره را بر توالى وبر خلاف توالى چندين / ح درجه است . وعطارد در ا [ . . . ] چندين
I
/ كد درجه وبعد توالى ايشان حد مبدأ ظهور است در مشرق . وبعد خلاف توالى حد مبدأ اختفاى
I
هر يك در مغرب .
فصل 3 : در معرفت ظهور واختفاى ايشان به جدول
وما جدولى وضع كرديم به جهت قوس رؤيت كواكب متحيره در هفت إقليم به قدر حصهء انحطاط اصلى بر سر هر برجى
I
تا قوس رؤيت از آنجا معلوم كنند به آسانى .
وطريق عمل بدين جدول چنان است كه اگر
I
كوكب بر سر برج نباشد قوس رؤيت از سر آن برج برگيريم ، حاجت نبود به تعديل ما بين البرجين
I
واگر بر سر برج نباشد احتياج افتد به تعديل ما بين البرجين . واگر عرض بلد ما موافق عرض
I
إقليم جدول نباشد احتياج افتد به تعديل ما بين العرضين ، چنان كه در تركيب جدول لطيف بيان
I
كردهايم . آنچه حاصل آيد قوس رؤيت كوكب باشد ، پس بعد ميان شمس وكوكب معلوم كنيم ، اگر مساوى
I
قوس رؤيت كوكب باشد كوكب را آنجا مبدأ ظهور يا اختفا بود . واگر كمتر از قوس رؤيت كوكب
I
باشد كوكب مخفى بود در زير شعاع شمس . واگر بيشتر بود كوكب ظاهر باشد .
فصل 4 : در معرفت
I
مدت ميان وقت قياس ومبدأ ظهور يا اختفاى كوكب
وطريق أو چنان است كه فضل ميان بعد از آفتاب
I
وقوس رؤيت بگيريم وآن را محفوظ خوانيم وبنگريم كه كوكب مستقيم باشد ، فضل ميان بهت أو و
I
بهت شمس بگيريم واگر راجع بود هر دو را با هم جمع كنيم تا بهت معدل حاصل آيد ، آن گاه آن محفوظ را
I
بر اين بهت معدل قسمت كنيم تا أيام حاصل آيد كه بعد آن مدت آن أيام كوكب را مبدأ ظهور
I
يا اختفا بود .
اما در جدول قوس رؤيت عطارد آنجا كه عطارد ظاهر نشود در آن برج از برابر
I
آن إقليم لا يرى نوشته باشيم . باز در جدول قوس رؤيت زهره آنجا كه نوشته باشيم قدام الشمس