بود ، كم كنيم تا درجهء غروب قمر حاصل آيد . وتحقيق أو آن است كه به حسب اين درجهء غروب ديگر بار
I
تعديل استخراج كنيم ، واين عمل را مكرر كنيم بار دوم به همان ترتيب .
مقدمهء پنجم : در معرفت قوس نور ؛
I
اگر چنان كه قمر را عرض مرئى نباشد ، به وقت غروب شمس بعد ميان نيرين به درجات سوا ، قوس
I
نور بود . واگر باشد طريق أو آن است كه ضرب كنيم جيب تمام بعد را ميان نيرين به درجات سوا ،
I
در جيب تمام عرض قمر مرئى منحط تا جيب تمام قوسش بگيريم در جدول جيب ؛ وآن را از ربع دور بكاهيم
I
تا قوس نور حاصل آيد به تحقيق .
مقدمهء ششم : در معرفت قوس مكث قمر بعد از غروب شمس ؛ و
I
طريق أو آن است كه مطالع نظير جزو شمس را در زمان غروب ، از مطالع نظير درجهء غروب قمر به بلد
I
كم كنيم تا قوس مكث حاصل آيد .
مقدمهء هفتم : در معرفت قوس انحطاط آفتاب در زمان غروب ؛
I
وطريق أو آن است كه أول عرض إقليم رؤيت در زمان غروب قمر بيرون آوريم . آن گاه بعد بگيريم
I
ميان جزو شمس وموضع قمر مصحح در زمان غروب أو به درجات سوا ، وجيب أو را قسمت كنيم بر جيب
I
تمام عرض إقليم رؤيت منحط تا جيب انحطاط حاصل آيد . قوس أو بگيريم در جدول جيب تا قوس انحطاط
I
مطلوب حاصل آيد .
مقدمهء هشتم : در معرفت ارتفاع قمر در زمان غروب آفتاب ؛ وطريق
I
أو همان است كه در فصل پنجم از باب سيزدهم از مقالت سوم بيان كردهايم .
مقدمهء نهم : در معرفت
I
بعد قمر از مسقط عمود نور از سطح أفق ؛ وطريق أو آن است كه كم كنيم مربع انحطاط شمس را
I
از مربع قوس نور ، وجذر باقي بگيريم تا بعد مطلوب حاصل آيد به تقريب . وتحقيق اين عمل آن است
I
كه قسمت كنيم جيب تمام قوس نور را بر جيب تمام انحطاط شمس منحط . آنچه حاصل آيد قوس أو
I
بگيريم در جدول جيب وآن را از ربع دور بكاهيم تا بعد قمر از عمود قوس نور از أفق حاصل آيد .
I
مقدمهء دهم : در معرفت سمت هلال به وقت غروب شمس ؛ وتحقيق اين عمل آن است كه سمت
I
هلال بعد از غروب شمس به ثمن ساعتي استخراج كنيم ؛ وطريق أو در باب سمت گفته شود .