تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تنكلوشا ( ملحق : مدخل منظوم واحكام علم النجوم للخجندى ) — صفحة پيشگفتار 92

مساهمون:

صپيشگفتار ٩٢
هجرى قمري فوت شد ) است . كنون را كتاب الموازنة بين العربيّة والفارسيّة ، آنچنان كه حمزهء أصفهاني پرداخته بوده ، به دست نيست . قطعاتى از آن كتاب در معجم الأدباء ياقوت حموى ، ودر المزهر سيوطى ونيز در لسان الميزان ابن حجر ، نقل شده است وبخشي از آن در كتبخانهء عمومى دولتي شهر قاهره ( مصر ) محفوظ است . در سال 468 هجرى قمري ( يعنى نزديك به سى وچند سال پس از شرح كردن أبو ريحان مفردات طبّى را ) ، كسى ، از روى همان نسخهء دستنوشت أبو حامد ( در متن ) وأبو ريحان ( در حاشية ) ، نسخه‌يى از الصيدنة في الطبّ را استكتاب كرد ، با اين تغيير كه متن وحاشية را درهم آميخت . اين نسخه از الصيدنة في الطبّ ، به سال 549 هجرى قمري به دست شخصي به نام ظهير الدّين أبو المحامد محمّد بن مسعود بن محمّد الزّكىّ الغزنوي رسيد . وى دو كار نسبة مهمّ انجام داد : يكى آنكه همين نسخه را با نسخهء أصل دستنوشت أبو حامد وأبو ريحان ( ونسخه‌هاى ديگرى كه از روى آن نوشته شده بوده ) مقابله كرد ونسخه را به سليقهء خود از غلطهايى كه در خواندن خطّ آشفتهء أبو ريحان ويا به واسطهء كم توجّهى نسخه‌بردار حاصل شده بود ، پيراست . ديگر آنكه نسخه را با مراجعه به منابع ديگر ( از جمله همان كتاب الموازنة بين العربيّة والفارسيّة ، نوشتهء حمزه أصفهاني ) به حواشي وتوضيحات بيشتر ، آراست . از روى نسخه‌يى كه ظهير الدّين أبو المحامد محمّد بن مسعود بن محمّد الزّكىّ الغزنوي ، تصحيح وتنقيح كرده بوده ( يا از روى نسخه‌يى كه از روى آن نوشته شده بوده ) ، كسى به نام ديودست ، نسخه‌يى استكتاب كرد . اين ديودست ( يا كاتب نسخه‌يى كه ديودست از روى آن رونويسى كرده بود ) ، در استكتاب الصيدنة في الطبّ ، نسخه را عينا رونويسى كرد ، بدين نحو كه حواشي افزوده شدهء بعدى را ، أو نيز در حاشيهء نسخه قرار داد . به سال 678 هجرى قمري ، كسى به نام فخر الدّين أبو إسحاق إبراهيم بن محمّد بن إبراهيم التبريزي المعروف بغضنفر ، از روى نسخه‌يى كه به خطّ ديودست بود ، نسخه‌يى