درجه ) طلوع ميكند ( طالع ميشود ) از آنچه در حال مولود واقع خواهد شد خبر ميدهد ، وهمچنين آنچه در همهء وجوه ( در هر درجه ) طلوع ميكند ( طالع ميشود ) ، حكايت از صناعت أو ميكند » .
در شرحي كه به خواجة نصير الدّين طوسي بر كتاب « ثمره » يا « صد كلمه » نسبت داده ميشود ، در شرح اين بند ( كلمه ) آمده است :
« در كتابي كه منسوب است به تنكلوشاى بابلى ، آوردهاند كه با هر درجه طلوع ميكند - واز هنديان نيز چنين روايت كردهاند ودر مدخلها ذكر كردهاند - كه با هر وجهي چه طلوع ميكند ، ودر اين كلمه ميگويد كه نزديك است به آنكه اختيار مولود به طبع خويش شبيه باشد به آن چيزها كه با درجهء طالع أو طلوع كند وصناعت أو شبيه به آنچه با وجهي كه طالع أو در آن درجه باشد طلوع كند » .
* شمس الدّين محمّد بن محمود شهرزورى ( متوفّاى سال 687 هجرى قمري ) كتاب « نزهة الأرواح وروضة الأفراح » را در تاريخ حكماء تأليف كرده است . وى نيز همچون ابن القفطي ، از كتاب الفهرست ابن النّديم رونويسى ميكند :
« أبو سهل بن نوبخت در كتاب نهمطان ميآورد كه : بسيار شد أصناف علوم وأنواع كتابها ووجوهى كه فراگيرند از آنها چيزها را كه دلالت كند نجوم به رسيدن آنها پيش از ظهور .
چنانچه أهل بابل در كتب خود ايراد نمودهاند ، وياد گرفتند أهل مصر از ايشان وعمل كردند أهل هند به آن . چنانچه بودند خلايق بر آن پيش از آنكه به معاصي نزديك گردند ومرتكب بديها شوند ، وخود را در موجهاى جهالت وناداني اندازند . به درستى كه ارتكاب أمور دنيّه رسانيد ايشان را به غايت بديها ، همچنان كه در كتب قديم مسطور است ، تا حدّى كه بهترين ايشان به بدى بدل يافت وهيچ چيز نميفهميدند . ومدّت مديدى بر اين منوال گذشت تا آنكه از ذريّات وأولاد ايشان جمعى بهم رسيدند كه مؤيّد گشتند به راهنمونى حقّ وبيان قبايح افعال واعمالي كه از ايشان به وقوع ميآمد وبيان أحوال پيشينيان كه همه بر جادهء قويم وراه مستقيم عقل بودند ، وأحوال دنيا از گذشتهها وسياست وتدبير ايشان وعاقبت ايشان وحال ساكنان دنيا ومواضع أفلاك ودرج ومنازل وجميع جهات را ، واين در عهد جمشيد بود ، به تحقيق شناخته ودر كتب خود
تنكلوشا ( ملحق : مدخل منظوم واحكام علم النجوم للخجندى ) — صفحة پيشگفتار 82
مساهمون: مؤلف مجهول
صپيشگفتار ٨٢