ساعت . وكرد همى است « 1 » بدويست وهفتاذ وسه روز وبنج ساعت « 2 » . بس اكر قمر بدرجهء طالع نباشذ ، يا از « 3 » زبر زمين بوذ يا زيرزمين . اكر زبرزمين بوذ بنكر كي از قمر تا درجهء طالع جند درجست « 4 » . وهر سيزده درجه ويازده دقيقه روزى كير . وهر يك درجه را يك ساعت وبنج شش يك ساعتي « 5 » . وهر دقيقهئى را از درجه ، دقيقهء آن ساعت « 6 » وبنج شش يك دقيقه . وآنج « 7 » نزديك تو كرد آيذ از روز وساعت ودقيقه ، كم كن از آن روزها كي آنماه راست كي خبر آوردند ازو . وكر قمر زير زمين باشذ ، از درجهء طالع كير تا درجهء قمر وهمان كار كن كي كفتيم . وآنج « 8 » نزديك تو كرد آيذ از روز وساعت ، بفزاى « 9 » بر آن روزها كي آن ماه راست كي خبر ازو دادند . بس زيادت يا نقصان آنج با تو حاصل شوذ ، آن مدّت بوذن بجه است اندر شكم مادر . بس از وقت زاذن باشكونه رو واز بس شو همجندين مدّت . وآنجا كجا برسى « 10 » وقت
هامش
( 1 ) - واگر دهم است ، حص .
( 2 ) - در حاشيهء پيش گفتيم كه ده دور قمر يعنى ضرب 10 در 27 روز 7 ساعت و 44 دقيقه كه سير وسط قمر است در يكدور ، 273 روز ميشود و 5 ساعت و 20 دقيقه . امّا كسر دقايق را براي تسهيل محاسبه مىاندازند . ومنجّمان ساعات را هم انداخته 273 روز را مدّت مكث أوسط مينامند . وچون از اين مقدار 15 روز بيفكنند يعنى 258 روز ، آنرا مدّت مكث أصغر گويند وچون 15 روز بيفزايند 288 روز شود وآنرا مدّت مكث أكبر خوانند .
( 3 ) - س ( از ) ندارد .
( 4 ) - اكر زيرزمين بود بنكر تا از قمر تا درجهء طالع درجست ، س . تصحيف وافتادهء واضح دارد .
فإن لم يكن القمر في درجة الطّالع فهو امّا فوق الأرض وامّا تحت الأرض . فإن كان فوق الأرض فخذ من درجة السّابع إلى درجة القمر واجعل كلّ ثلث عشرة درجة واحدى عشرة دقيقة يوما واحدا وخذ لكلّ درجة واحدة ساعة وخمس أسداس ساعة ولكلّ دقيقة من الدّرجة دقيقة من ساعة وخمس أسداسها فما اجتمع عندك من الايّام والسّاعات فانقصها من الايّام الّتى ذكرناها من الشّهر الذي أخبروا به . وان كان القمر تحت الأرض فخذ الدّرجات الخ ، ع . با تصحيح نگارنده .
( 5 ) - ساعت ، خ .
( 6 ) - دقيقهيى از ساعت ، حص .
( 7 ) - حص ( و ) ندارد .
( 8 ) - س ( و ) ندارد .
( 9 ) - بيفزاى ، حص .
( 10 ) - وآنجا كه رسى ، حص .