درجهاى بسالى « 1 » . وامّا درجهء « 2 » غارب وآن كوكب كي اندر درجهء غارب بوذ تسييرش بمغارب بلد بوذ ومغاربش ببلد مطالع طالع « 3 » وآنج از بس آيذ « 4 » از بروج . زيراك مغارب هر برجى اندر بلد راست باشند مطالع نظيرش را . وامّا درجهء وسط السّماء ودرجهء وتد الأرض وآن كوكب كي با ايشان باشذ تسييرشان بهمه شهرها بمطالع فلك مستقيم « 5 » است . بس اكر كوكب بذين جهار درجه نبوذ ولكن « 6 » ميان دو وتد ، تسييرش بمطالعى « 7 » باشذ آميخته از آن دو مطالع كي بدرجهاى آن دو وتد بكار آيذ « 8 » . وعمل آن درازست وشمارش دشوار . واين تسيير « 9 » مر هيلاج را بوذكى دليل عمر است .
وديكر جيز تسيير نكنند « 10 » مكر حالي را خاصّ . وكذخذاه دليل كمّيّت عمر بوذ .
وهميشه درجهء طالع تسيير كنند « 11 » اكر هيلاج باشذ وكر « 12 » نباشذ . وجون « 13 » اندر تحويل يا هر وقتي كباشذ آنجاى دانسته آيذ كجا تسيير رسيذست ، خذاوند آن حدّ را آنجاى « 14 »
هامش
( 1 ) - هر درجهيى را سالى ، حص . يعنى برابر هر درجهاى سالى .
تسيير استخراج بعد است از درجهء دليل تا آن درجه كه مدار حكم بدوست ودر بيشترى از تسييرات كه رانند مدّت هر درجهئى را سالى شمرند وگاهى ده يا صد يا هزار سال وگاهى يك روز يا كمتر .
وانتها نظير تسيير است چنانكه هر سال يكدرجه تسيير باشد همچنان هر سال يك برج انتها رانند واحكام سال را از آن درجه واز آن برج استخراج كنند .
( 2 ) - درجات ، حص .
( 3 ) - طالع بود ، حص .
( 4 ) - از پساند ، س .
( 5 ) - المستقيم ، حص .
( 6 ) - بوذ وليكن ، حص . كلمهء ( بود ) بصورت اثبات سهو كاتب است .
( 7 ) - بمطالع ، س .
( 8 ) - آيند ، حص .
( 9 ) - تسييرش ، حص .
( 10 ) - نكند ، خ . وانّما يسيّر الهيلاج لانّه دليل العمر ولا يسيّرون غيره الّا لحال خاصّ ، ع .
( 11 ) - عمل تسيير آنست كه درجهئى را بمقدارى معيّن سير دهند چنانكه درجهء طالع را در تسيير درجهء طالع ، بمقدار حركت وسطى آفتاب سير ميدهند . وچون تسيير درجهء طالع يا درجهء ديگر با درجهء كوكبى اتّصال يابد وبدو گذر كند مرور گويند . وعمل تسيير درجهء طالع ومرورات وقواسم را در تقاويم رقمى نيز ضبط مىكنند .
( 12 ) - واگر ، خ .
( 13 ) - س ، واو ندارد .
( 14 ) - خداوند حدّ آنجاى ، س . خداوند بيوت حدّ آنجاى ، حص .