كنذ « 1 » . واز منجّمان هست كي جايكاه سيكها « 2 » از عطيّت بجاى جهار يكها دارند « 3 » . وقواطع بسيارست . وز آن درجهى طالع وقمر است كي يكى بر ديكر ببرّد « 4 » . وز آن درجهاء خانهى جهارم وهفتم وهشتمست . واندرين كتابهاست كرده جداكانه « 5 » .
هامش
( 1 ) - برابرى تواند كردن ، حص .
( 2 ) - وز منجّمان هست كه جايهاى سهيكها ، حص .
( 3 ) - دارذ ، حص . در سياق چنين عبارتى ضمير جمع ومفرد هر دو صحيح ومعمول است ودرين كتاب مثال فراوان دارد .
( 4 ) - يك بر ديكر نبود ، س . تحريف است .
( 5 ) - كتابهاست جداگانه كرده ، حص . س . توضيح آنچه أستاذ ما فرمود اين است كه احكاميان ميگويند تنهء نحس يعنى جرم نحس خواه از ثوابت باشد از قبيل ثريّا ودبران وخواه از سيّارگان بود از قبيل مرّيخ وزحل وهمچنين شعاع نحس يعنى تربيع ومقابله وهمچنين حدّ ودرجهء نحس ، همگى از قواطعاند بدين سبب كه در استخراج كميّت عمر دليل باشند بر قطع عمر آنگاه كه تسيير بدانها رسد خاصّه كه معين ومقوّى از قبيل انتهاءات وتحويلات در كار نباشد وعطيّهء عمر منحوس بود يا نكبتى دهد نظير قطع عمر . ودر مقابل هم جرم سعد خواه ثابت باشد از قبيل نسر واقع وفم الحوت وخواه سيّار بود از قبيل زهره ومشترى وهمچنين شعاع سعد يعنى تثليت وتسديس وهمچنين حدّ ودرجهء سعد را زوائد خوانند .
زيرا كه دليل بر زياد شدن عمر باشند بسبب رسيدن تسييرات نزد ايشان بخصوص كه معين ومقوّى در كار باشد وعطيّهء عمر مسعود بود . وقوىترين معين ومقوّى در اين باب صاحب حدّ است وكوكبى كه شعاع يا جرم آن در آن حدّ باشد . وخداوند حدّ را اينجا قاسم وبفارسى جان بختار گويند وآن كوكب را شريك قاسم نامند وهر دو را نيز مدبّر خوانند .
امّا قواطع چنانكه استادان فنّ برشمردهاند شصت ويكى است . 16 جرم ثابت بدين قرار :
حامل رأس الغول . رأس الغول . ثريّا . دبّران . رأس جبّار منكب أيمن جبّار . وسط معلّف . شمالي هامهء أسد .
قلب أسد ملكي . ضفيره . قلب عقرب . تابع شوله . كوكب سحابى عين الرّامى . ركبهء يمنى دجاجه .
منكب أيمن فرس مجنّح . زجّ النشّابه ( ستارهئى است بر پايهء شكل سهم وشكل سهم را نشّابه ونبل نيز ناميدهاند وزج بضمّ زاء معجمه آهن بن نيزه است در مقابل سنان يعنى سر نيزه ) . و 5 جرم سيّارهء اصلى يعنى جرم زحل وجرم مرّيخ وجرم شمس وجرم قمر وجرم عطارد در حال نخوست .
و 15 شعاع اين پنج ستاره است بدان سبب كه هر يكى را سه شعاع قاطع است دو تربيع ويك مقابله .
وباقي قواطع تا 61 متعلّق است بهيلاج وكدخداه ودرجهء انتقال از حدّ نحسى بحدّ نحسى ودرجهء انتقال بحدّى كه در آن مريخ أصل است يا مرّيخ تحويل ونيز بتسيير درجهء طالع وتسيير نيّرين .
وامّا زوائد نوزده تاست . 6 جرم ثابت بدين قرار : فكّهء شمالي . آخر النّهر . نسر واقع .
فم الحوت . ذنب الدّجاجه . رجل يمنى قنطورس . و 2 جرم سيّار يعنى زهره ومشترى أصل . و 8 شعاع دو سيّاره يعنى دو تثليت ودو تسديس . ويكى درجهء انتقال از حدّ سعدى بحدّ سعد ديگر . ويكى درجهء عاشر كه مسعود باشد ويكى درجهء سهم سعادت .