آنكاه هر سالى را طالع أو « 1 » بيرون آرند جون آفتاب بذان دقيقه باز « 2 » رسذ كجا بأصل مولد بوذست . ونيز هر ما هي را طالعش جون آفتاب از هر برجى بجندان درجه وجندان دقيقه رسذكى بأصل بوذست يا بتحويل « 3 » .
وامّا خذاوند دور آنست كي صاحب طالع مولد را ، نخستين سال « 4 » دهى . وآن را كي زير « 5 » اوست بترتيب فلكها از بر سو فرود ، دوم سال جنانك بخداوندان ساعتها كنى . بس بذان سال كي خواهى بخذاوند دور رسى . وبابليان همجنين كويند . وليكن ابتدأ از خذاوند طالع نكنند ولكن از خذاوند ساعت مولد . وبباقي هم آن راه بسبرند « 6 » .
هامش
( 1 ) - وآنگاه هر سالى طالعش ، حص .
( 2 ) - حص ( باز ) ندارد .
( 3 ) - يا تحويل ، حص . ثمّ يستخرج لكلّ سنة طالعها عند بلوغ الشّمس الدّقيقة الّتى كانت فيها في أصل المولد ولكلّ شهر طالعه إذا قطعت الشّمس من كلّ برج مثل درجاتها ودقايقها في البروج الّتى كانت فيه في الأصل أو بالتّحويل ( والتّحويل ، خ ) ، ع . بأصل بوده باشد هر ما هي برجى وامّا خداوند دور ، س .
مقصود أستاذ اشارتى بتعريف تسيير است ومرادش از أصل وتحويل جرم اصلى وجرم تحويلى است .
وتحويل در اثر انتقال وتسيير درجات حاصل ميشود واينكه در كتب احكاميان متداول است كه مثلا گويند مريخ أصل ومرّيخ تحويل يا زحل أصل وزحل تحويل مقصود همين است . ودر اينباره شرحي بيشتر خواهيم نوشت .
( 4 ) - سالى ، خد . سال را ، س .
( 5 ) - كز زبر ، حص : تحريف است هم بقرينهء نسخ فارسي وعربى رهم بقرينهء تنظير بخداوندان ساعتها وهم بقواعد فنّى . چه صاحب دور يا خداوند دور ، كوكبى است كه در احكام سال مولود نوبت بسوى رسد وآغازش صاحب طالع ولادت است نزد روميان وصاحب ساعت ولادت است نزد بابليان . مثلا حكم سال اوّل ولادت را از صاحب طالع كنند . وحكم سال دوم را از كوكب دوم كه زير وى است اندر فلك وحكم سال سوم از كوكب سوم . وهم برين ترتيب تا سال هشتم دوباره نوبت بصاحب طالع يا بصاحب ساعت باز رسد . وهمچنين سالهاى 15 و 22 و 29 نوبت بصاحب طالع بازگردد تا آخر عمر . ودر حكم سال چنين گويند كه اگر كوكب خداوند دور ، قوى حال وصاحب طالع يا بيت عاشر يا حادي عشر باشد مولود در آنسال سعادت بيند . واگر آن كوكب ضعيف حال باشد وصاحب هشتم يا دوازدهم يا ششم ، مولود در آن سال نحوست بيند . واگر ميانه حال بود حال مولود نيز ميانه بود .
( 6 ) - سپرند ، س .