وقمر بشب وربّ اليوم وربّ الساعة ومانندهء آن .
شهادتها را هيچ ترتيب هست « 1 »
پيشرو همه مزاعمان خداوند خانه است « 2 » آنگاه خداوند شرف آنگاه خداوند حدّ آنگاه خداوند مثلّثه آنگاه خداوند وجه .
وزينجهت معيارى نهادند پيمودن قوّتها را . وعيارخانه پنج نهادند وآن شرف چهار وآن حدّ سه وآن مثلّثه دو وآن وجه يكى تا هر كوكبى را عددهاى شهادات « 3 » گرد كرده آيد آنگاه چون عدد بر عدد « 4 » برابر كنند آنك فزونتر بود « 5 » پديد آيد از آنك كمتر بود .
وحكايت كردند از ذو الرّياستين « 6 » كه خداوند طالع را سى همى نهاد وخداوند
هامش
( 1 ) - هست يا نه ، خ .
( 2 ) - آن پيشرو هميشه مزاعمان خداوندان خانه است ، س . خالى از تحريف نيست .
( 3 ) - شهادت ، خ . هر كوكبى عددها را شهادات ، خد . تقديم وتأخير از كاتب است .
( 4 ) - با عدد ، خ . عددها بر عددها ، س .
( 5 ) - جز بتر نبود ، س . ظاهرا تصحيف وتحريف ( چربتر بود ) وبنابر اين در معنى با متن يكى است .
( 6 ) - مقصود فضل بن سهل سرخسى ملقّب به ذو الرياستين است كه در سال 190 هجرى بدست مأمون عباسى مسلمان شد واز وزراى نامدار دولت وى گرديد وعاقبت بدسيسهء خود مأمون وبدست غالب سعودى خالوى مأمون در حمّام سرخس كشته شد وعمرش بروايت مشهور 48 وبروايت طبري 60 سال بود .
برادرش حسن بن سهل نيز از بزرگان دولت عبّاسى بود ودخترش بوران بنت الحسن بن سهل را مأمون بزنى گرفت وداستان عروسى آنها را نظامى عروضى در كتاب چهار مقاله با قلمي شيوا وشيرين نگاشته امّا در نامها تخليطى كرده است .
فضل بن سهل بخاندان علوي ومذهب شيعه در باطن ميلى داشت ودر علم نجوم وأصابت احكام يگانهء عصر خويش شناخته ميشد . پارهاى از آراء وعقايد علمي أو در كتب نجوم وچند حكايت از احكام نجوميش در كتب تاريخ وأدب همچون زين الاخبار گرديزى وابن خلكان وكشكول شيخ بهائى نقل شده است . از جمله دربارهء طاهر ذو اليمينين آنگاه كه مأمون أو را از مرو بجنگ برادرش امين مأمور كرد ( حدود سال 195 ) وعلىّ بن عيسى بن هامان سپهسالار لشكر امين بود .