رأس وذنب اندرين « 1 » باب اندر آيند
گروهى از منجّمان رأس وذنب را طبع دهند وگويند كه رأس گرم است وسعد ودليل بر فزونى « 2 » بهمه چيزها . وذنب سرد ونحس ودليل بر كمي از همه چيزها . وزينجهت از بابليان حكايت كردند كه رأس سعد است با سعود ونحس « 3 » با نحوس ، زيراك بدلالت « 4 » هر دو فزايد . ونه هر دلى اين بپذيرد « 5 » زيراك بر تشبيه دور بنا كرده است .
هيچ راهى « 6 » هست هندوان را جداگانه
نزديك ايشان زحل ومرّيخ وآفتاب « 7 » ورأس نحساند هميشه وذنب را خود ياد نكنند . ومشترى وزهره سعداند هميشه .
وعطارد با سعود سعد بود وبا نحوس نحس . وامّا قمر ازيشان هست كه گويد « 8 » چون نور أو همى فزايد سعد بود « 9 » وچون نور أو هميكاهد نحس « 10 » . وهست كه گويد « 11 » بده روز نخستين از ماه قمري نه سعد است ونه نحس . وبده روز ميانه سعد است وبده روز پسين نحس است .
هامش
( 1 ) - بدين ، حص .
( 2 ) - افزونى ، حص .
( 3 ) - نحس است ، حص . س .
( 4 ) - با دلالت ، س .
( 5 ) - ونه هر دواى اين پذيرد . زيراك بر تشبيه دو بنا كردست ، خد بتصحيح الحاقى ودر أصل مثل متن بوده است . وما كان قريحة تقبل ذلك قانه يبتنى على تشبيه بعيد ، ع . ونه هر دلالتى اين بپذيرد ، س . تحريف است
( 6 ) - رأى ، حص .
( 7 ) - خد ( ذنب ) بجاى آفتاب . بىشك تحريف است . عندهم انّ النّحوس بالاطلاق زحل والمرّيخ والشّمس والسعود بالاطلاق المشترى والزّهرة ، ع .
أستاذ در كتاب تحقيق ما للهند نيز عقيدهء هندوان را در اين باب نقل فرموده است ( ص 302 چاپ اروپا ) : ويسمّون السيّارة كره( Graha )منها سعود بالاطلاق وهي ثلاثة المشترى والزهرة والقمر وتسمّى سوم كره( Samagrah )وثلاثة نحوس بالاطلاق تسمّى كرور كره( Kruragrahea )وهي زحل والمرّيخ والشمس والرّأس وان لم يكن كوكبا فانّه يذكر مع النّحوس . وواحد ينقلب أحواله فيضاف إلى من معه سعدا كان أو نحسا وهو عطارد فإذا خلا بنفسه فهو سعد .
( 8 ) - گويند ، حص .
( 9 ) - سعد است ، خ .
( 10 ) - نحس بود ، خ .
( 11 ) - گويند ، حص .