تخطي إلى المحتوى الرئيسي

التفهيم لاوايل صناعة التنجيم — صفحة 280

مساهمون:

ص٢٨٠
پس اين روز سه‌شنبه كه بيست وپنجم ماه رمضان است ، اندر سال چهار صد وبيستم است از هجرت . وهم هفتم است از تشرين الاوّل اندر سال هزار وسيصد وچهل ويكم از إسكندر « 1 » وروز ارديبهشت است سوم آبانماه اندر سال سيصد ونود وهشتم از يزدگرد . آنگه نگرستيم از بهر جايگاه ستارگان بجدول آفتاب . واندرو برابر روز ما بر ردهء بروج ويافتيم وبر ردهء درج يط درجه وبر ردهء دقايق ند دقيقه « 2 » . پس بگفتيم كه آفتاب نيم روزان سه‌شنبه بشهر ما بود در تقويم بنوزده درجه وپنجاه وچهار دقيقه از برج ميزان . وهم بر اين قياس قمر بهفت درجه وبيست وچهار دقيقه از سنبله . وزحل بدو درجه وبيست وشش « 3 » دقيقه از جوزا . ومشترى ببيست وسه درجه ونوزده دقيقه « 4 » از جوزا . ومرّيخ بدو درجه وهژده دقيقه از سرطان . وزهره ببيست ونه درجه وده دقيقه « 5 » از سنبله . وعطارد بشش درجه وبيست ويك دقيقه « 6 » از ميزان . ورأس ببيست درجه وسيزده دقيقه از سنبله . واندازهء اين روز يازده ساعت است وهژده دقيقه . واين آنست كه در جدول ساعات نهاده است . وغايت بلندى آفتاب بنيمهء اين روز آنست كه در جدول ارتفاع
هامش
( 1 ) - از تاريخ إسكندر ، حص . تنها در اين نسخه همه جا بيست وهفتم رمضان وبيست وپنجم تشرين الاوّل نوشته وديگر نسخه‌هاى فارسي وعربى همگى مطابق متن ماست . ونگارنده هم بقواعدى كه در اين باب براي استخراج مدخل ماهها وسألها داريم پيدا كرد كه اين نسخه تحريف شده است . ( 2 ) - حص اينجا ( دقيقه ) ودر جملهء پيش ( درجه ) ندارد . ( 3 ) - خ ، چهل وشش . يكى از نسخ ( ع ) هم ، وزحل في درجتين وستّ وأربعين دقيقة من الجوزا هر دو نسخه تحريف است . واين تحريف را علاوة بر نسخه‌هاى ديگر فارسي وعربى ، محاسبات بعد نيز روشن ميكند كه ميفرمايد جاى زحل را فردا سه درجه كمتر يابيم ودر جدول چهارشنبه ( ب ب كج ) است . وبعد از آن ميگويد پس اين يكى دقيقه از جاى زحل بنيم روزان كم كنيد بدو درجه وبيست وپنج دقيقه از جوزا گردد . ( 4 ) - نه دقيقه ، خد . ( 5 ) - دوازده دقيقه ، خد . ( 6 ) - خد ، در أصل مثل اينجا بوده وبخطّ الحاقى نوشته است ( سه درجه وسى ويك دقيقه ) .